Cookies verzekeren het goed functionneren van onze website. Door gebruik te maken van deze site, gaat u akkoord met ons gebruik van cookies. Meer informatie OK
U bent hier: Home / Ontdekken / Publicaties / Alle titels

Alle titels

Alle titels van alle collecties

Een publicatie vinden :

Standaard weegave volgens de omgekeerde orde van het jaar of nummer.

  • Om ze anders te klasseren (Collectie, Nr of auteurs), klik op de titel van de gewenste kolom;
  • Om de volgorde om te keren, klik opnieuw op het hoofd van de kolom;
  • U kan ook het zoekveld of de filter gebruiken.
  Titel Collectie Nr./Jaar Auteur(s) Ondertitel Hoofdtekst Jaar Nr wettelijk depot Isbn-nummer Aantal pagina's Aanbevolen prijs Link pdf Link e-book
Art nouveau Art nouveau Tijdschrift Erfgoed Brussel 22

Het nummer 22 van Erfgoed Brussel is gewijd aan de art nouveau.  Het nummer streeft geen volledigheid na,  maar wil doorheen de artikels en getuigenissen aantonen dat achter het ideaalbeeld dat we de art nouveau vaak toedichten, nog heel wat raadsels en onontgonnen aspecten schuil gaan. De meesterwerken van de deze stijl geven Brussel meer dan ooit naam en faam als hoofdstad van de art nouveau dankzij hun toeristische troeven en door de sterke mediatisering errond. Hoewel hun vrijwaring ondertussen dus gewaarborgd lijkt,  blijft ook vandaag echter nog waakzaamheid geboden om hun voortbestaan te verzekeren.

Neem ook de uitnodiging aan om nog wat verder in de tijd terug te reizen, op ontdekking van het Brussel van de 17de eeuw. Eerst door in de huid van een onderzoeker te kruipen op zoek naar de identiteit van een geheimzinnig Brussels herenhuis dat voorkomt op een merkwaardig schilderij , maar lange tijd niet kon worden geïdentificeerd. Vervolgens door  een blik te werpen op de 17de-eeuwse Brusselse landschappen die zijn afgebeeld op de tekeningen van de kunstenaar Remigio Cantagallina. Aan deze Florentijnse kunstenaar worden deze zomer niet minder dan drie tentoonstellingen en drie publicaties gewijd, een afspraak die u zeker niet mag missen!
 

 

2017 D/2017/6860/009 978-2-87584-142-1 132 10,00
Gallo-Romeinse aanwezigheid op de site van Thurn & Taxis Artikels uit Erfgoed Brussel 17-2 Van Bellingen Stephan Modrie Sylvianne Eerste benadering

Dossier : Stadsarcheologie

2015 6 1
Kennis en bheer van het bouwkundig erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 17-3 Modrie Sylvianne Bijdrage van de bouwarcheologie

Dossier : Stadsarcheologie

2015 24 1
De archeologische inventaris Artikels uit Erfgoed Brussel 17-4 Meganck Marc Instrument voor onderzoek en beheer

Dossier : Stadsarcheologie

2015 10 1
Archeologische prospectie in de ter Kamerenabdij Artikels uit Erfgoed Brussel 17-5 Meganck Marc De geheimen van een dichtgemetselde poort (1723)

Dossier : Stadsarcheologie

2015 8 1
Het domein en huis van Andreas Vesalius in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 17-6 Meganck Marc Cartografie van een prestigieuze residentie

Dossier : Stadsarcheologie

2015 18 1
Op de operatietafel! Artikels uit Erfgoed Brussel 17-7 Pinceel Jef Cognard Lou Het conservatie- en restauratie laboratorium

Dossier : Stadsarcheologie

2015 16 1
Archeomilieu-specialisten Artikels uit Erfgoed Brussel 17-8 Devos Yannick Het onderzoek van archeologische "crime scenes" in Brussel

Dossier : Stadsarcheologie

2015 10 1
De eigen woning van Henry Lacoste in Oudergem Artikels uit Erfgoed Brussel 17-9 Pecquet Barbara Een uitzonderlijk ontwerp van een atypisch architect

Varia

2015 14 1
Erfgoedklassen & Burgerschap Artikels uit Erfgoed Brussel 17-10 Gybels Elisabeth Jongeren sensibiliseren voor het Brussels erfgoed

Varia

2015 12 1
News Artikels uit Erfgoed Brussel 17-11
  • UNESCO. Verdrag voor de bescherming van het immaterieel cultureel erfgoed : erkenning van de beiaardcultuur.
  • Publicaties :
    - Archeologie in Brussel;
    - À la carte;
    - Brussel - De weergangen.
  • De Europeese routes van Keizer Karel lopen door Brussel.
2015 6 1
Vrijwaringsmaatregelen Artikels uit Erfgoed Brussel 17-12

Beslissingen genomen door de regering tot 30 september 2015

2015 3 1
Kerken, kloosters en kapellen: evolutie en betekenis van een meervoudig erfgoed in het Brusselse culturele landschap Artikels uit Erfgoed Brussel 13-1 Coomans Thomas

Dossier : Cultusgebouwen

2014 44 1
Historische herbestemming. Leven(s) en dood van de katholieke cultusplaats (16de–20ste eeuw) Artikels uit Erfgoed Brussel 13-2 Meganck Marc

Dossier : Cultusgebouwen

2014 6 1
Leegstaande kerkgebouwen, erfgoedwording en alternatief gebruik Artikels uit Erfgoed Brussel 13-3 Coomans Thomas

Dossier : Cultusgebouwen

2014 14 1
Panorama van niet-katholieke gebedsplaatsen en cultusgebouwen in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 13-4 Labberton Reinout

Dossier : Cultusgebouwen

2014 12 1
Cultusruimten en herbestemming. Beknopt overzicht van de reglementaire bepalingen Artikels uit Erfgoed Brussel 13-5 Demeter Stéphane

Dossier : Cultusgebouwen

2014 6 1
De restauratie van de Sint-Pieterskerk te Ukkel Artikels uit Erfgoed Brussel 13-6 Van Dessel Johan Bellaert Johan Gustin Diane

Dossier : Cultusgebouwen

2014 8 1
De voormalige Sint-Niklaaskerk in Neder-Ov er-Heembeek. Restauratie van een ontwijde kerk die sinds 75 jaar een culturele functie vervult Artikels uit Erfgoed Brussel 13-7 Martou Marie-Noëlle

Dossier : Cultusgebouwen

2014 6 1
Kerken voor de stad. De Brusselse restauratieprojecten uitgevoerd door Beliris Artikels uit Erfgoed Brussel 13-8 Hiernaux Marianne

Dossier : Cultusgebouwen

2014 6 1
De Hallepoort. Archeologisch studieobject Artikels uit Erfgoed Brussel 2-1 Modrie Sylvianne 2012 20 1
Voor de schouw van Cortenbach... Enkele archeologische resultaten van een studie van de muurbekleding Artikels uit Erfgoed Brussel 2-2 Sosnowska Philippe 2012 4 1
De Hallepoort. Van toren tot poort Artikels uit Erfgoed Brussel 2-3 Bollen Marco 2012 10 1
Een opmerkelijke gevelrestauratie. De Hallepoort 2007-2008 Artikels uit Erfgoed Brussel 2-4 Beaume Blaise 2012 18 1
Het park van de Hallepoort. Tuinieren en de middeleeuwen Artikels uit Erfgoed Brussel 2-5 Vahsen Wolfgang 2012 6 1
Brusselse kerken beschermd? Naar een geïntegreerde erfgoedbenadering Artikels uit Erfgoed Brussel 2-6 Coomans Thomas Varia 2012 28 1
Georges Rémy. Decor van het voormalige scoutslokaal van het Institut Saint-Boniface in Elsene Artikels uit Erfgoed Brussel 2-7 Boelens Françoise Varia 2012 4 1
Het Ardant-spant als esthetische tegenhanger van het Polonceau-spant Artikels uit Erfgoed Brussel 2-8 De Bouw Michael Varia 2012 12 1
Schoolarchitectuur in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 1-1 Jurion - de Waha Françoise 2011 20 1
De gevrijwaarde scholen Artikels uit Erfgoed Brussel 1-2 2011 4 1
Henri Jacobs. Scholenbouwer Artikels uit Erfgoed Brussel 1-3 Jurion - de Waha Françoise 2011 12 1
Gemeenteschool La Ruche. De gevels van de speelplaatsen Artikels uit Erfgoed Brussel 1-4 Basyn Jean-Marc 2011 18 1
Ecole en Couleurs. De restauratie van de gevels en daken Artikels uit Erfgoed Brussel 1-5 Creplet Nicolas 2011 14 1
Kleuterschool van de Sint-Gisleinsstraat. De restauratie van een kleuterschool ontworpen door Victor Horta Artikels uit Erfgoed Brussel 1-6 Van der Wee Barbara 2011 14 1
De subsides voor de beschermde scholen Artikels uit Erfgoed Brussel 1-7 2011 1
Art nouveau in een Brussels interiei-ur. De wedergeboorte van een collectie behangpapier Artikels uit Erfgoed Brussel 1-8 ugustyniak Anne-Sophie Varia 2011 12 1
De geboorte van Brussel. De eerste volkeren Artikels uit Erfgoed Brussel EN-1 Charruadas Paulo 2013 11 1
De geboorte van Brussel. De vroegste ontwikkeling Artikels uit Erfgoed Brussel EN-2 Charruadas Paulo 2013 17 1
De luister van een hoofdstad. Een hoofdstad van Zuid-Brabant Artikels uit Erfgoed Brussel EN-3 Billen Claire de Waha Michel 2013 29 1
De luister van een hoofdstad. Brussel, centrum van de Zuiderlijke Nederlanden Artikels uit Erfgoed Brussel EN-4 Billen Claire de Waha Michel 2013 21 1
Klassiek Brussel. De invloed van het rocaille Artikels uit Erfgoed Brussel EN-5 Vachaudez Christophe 2013 19 1
Klassiek Brussel. Het neoclassicistische erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel EN-6 Loir Christophe 2013 25 1
Brussel, metropool van de burgerij. De openbare gebouwen in de 19de eeuw Artikels uit Erfgoed Brussel EN-7 Mihaïl Benoît 2013 23 1
Brussel, metropool van de burgerij. Brusselse woonhuisarchitectuur Artikels uit Erfgoed Brussel EN-8 Van Santvoort Linda 2013 27 1
Modern en eigentijds Brussel. Het interbellum Artikels uit Erfgoed Brussel EN-9 Hennaut Eric 2013 27 1
Modern en eigentijds Brussel. Een hoofdstad in beweging? Artikels uit Erfgoed Brussel EN-10 Sterken Sven 2013 27 1
Het Brusselse landschap. Groene ruimten Artikels uit Erfgoed Brussel EN-11 De Bruyn Odile 2013 21 1
Het Brusselse landschap. Opmerkelijke bomen Artikels uit Erfgoed Brussel EN-12 Geerinck Daniel Leclercq Catherine 2013 9 1
Het Brusselse landschap. Het landelijke erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel EN-13 Meganck Marc 2013 11 1
Het Brusselse landschap. Industrieel erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel EN-14 Viane Patrick 2013 18 1
Terug naar school Terug naar school Tijdschrift Erfgoed Brussel 1

Het magazine Erfgoed Brussel vormt een aanvulling op de bestaande communicatie- en promotiekanalen voor erfgoed in Brussel, zoals tentoonstellingen, boeken, brochures, websites, pedagogische programma's, erfgoeddagen en subsidies aan vzw's.

Erfgoed is in Brussel immers alomtegenwoordig. Sinds meer dan twintig jaar spant de Brusselse overheid zich in om het erfgoed te verfraaien en de gebruikers van de stad er zo veel mogelijk van te laten genieten. Het resultaat ervan is bijvoorbeeld duidelijk zichtbaar op de jaarlijkse Open Monumentendagen.  Intussen nam ook de kennis op het vlak van restauratie opmerkelijk toe. De directie Monumenten en Landschappen wil deze wetenschap delen met de lezers van Erfgoed Brussel.

De auteurs van de artikels hebben studies, projecten of werken opgevolgd en tonen dat de archeologiesector voortdurend in beweging is. Ze beschrijven de werven vanaf de voorafgaandelijke analyses, via de systematische inventaris tot de goede afloop van de restauratie, de bescherming van de meest opmerkelijke goederen en landschappen en de preventieve archeologische opgravingen. Het is dus een magazine dat volledig gewijd is aan het erfgoed van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Elk nummer van het tijdschrift wijdt een dossier aan het thema dat op de cover wordt aangekondigd. Andere artikels worden samengebracht onder varia. De meer specifieke informaties staan gegroepeerd in de rubriek news.

2011 95 10,00
De Hallepoort De Hallepoort Tijdschrift Erfgoed Brussel 2

Het dossier van het tweede nummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel is gewijd aan de Hallepoort. Dit baken in de stad werd recent uit het isolement gehaald waarin het zich in het laatste kwart van de 20e eeuw bevond. Sinds 2008 zijn zowel het gebouw als de omgeving en hun bestemming gerenoveerd en vormen ze opnieuw een volwaardig onderdeel van het Brusselse stadsbeeld. De Directie Monumenten en Landschappen is verheugd dat ze in grote mate heeft kunnen bijdragen tot deze wedergeboorte, in perfecte samenwerking met Leefmilieu Brussel, dat het beheer van het park waarneemt, en de federale staat, de eigenaar en beheerder van het gebouw. De bijdragen in dit dossier behandelen de historische en eigentijdse architectuur van het gebouw, een archeologische kijk op de geschiedenis van de Halletoren, de schitterende restauratie van zijn gevels, en de heraanleg van het omringende park. We hopen dat dit overzicht u tot een bezoekje aan de Hallepoort zal aanzetten!

Naast dit dossier is er ook een artikel over het actuele vraagstuk van de toekomst van de Brusselse kerken als deel van ons erfgoed. We werpen ook een wat technischer blik op de metalen gebinten van onder meer de speelplaatsen van enkele Brusselse scholen, in het verlengde van het dossier gewijd aan de schoolarchitectuur uit het eerste nummer. Dit geeft tevens al een voorsmaakje van het thema van de Open Monumentendagen 2012 : “de kunst van het bouwen”. Het geheel wordt aangevuld met enkele nieuwsberichten rond de bescherming, restauratie of promotie van het erfgoed.

2012 978-2-93045-782-6 95 10,00
De troebelen van de 16de eeuw in de Brusselse herinnering. Geschiedenis en gedachtenis van een meervoudige oorlog Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 1 Weis Monique

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 18 1
Het geheugen van de stad in scène gezet. Essay over het herwaarderen van de overblijfselen van het Brusselse verleden Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 2 Demeter Stéphane

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 14 1
Een hart voor de oude stad. Charles Buls, Cornelius Gurlitt en de bewaring van stedelIjk erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 3 Beyen Marnix

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 16 1
Een positieve erfenis van de wereldoorlogen in België. Het concept en de verzamelingen van het KIK Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 4 Claes Marie-Christine

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 16 1
Monumenten voor de doden en de helden van het vaderland. Het herinneringserfgoed van de twee wereldoorlogen in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 5 Mihail Benoît

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 28 1
Elysische Velden in Evere. De begraafplaats van Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 7 Celis Marcel M.

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 26 1
Afscheid nemen en herinneren. Rituelen en architectuur van de dood Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 6 Schoonjans Yves

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 18 1
Geschiedenis op de voorpagina Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 10 Houssiau Jean

On der de titel Geschiedenis op de voorpagina, staan een reeks kleine artikels :

  • 1835 - Een reis met De Pijl
  • 1864 - Een reus in Brussel
  • 1910 - Een keizerlijk bezoek
  • 1927 - Een Amerikaanse vogel in Brussel
  • 1985-1995 – Een paus in Brussel
2014 12 1
Toponiemen in het Brusselse Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 11 Meganck Marc

Dossier : Geschiedenis en herinnering

2014 6 1
Uiterlijk vertoon in Brussel. Hofstad in 15de en 16de eeuw Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 1 Demeter Stéphane Paredes Cecilia 2013 22 1
La Dolce vita. Het mondaine leven in de Oostenrijkse Nedelanden Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 2 Vachaudez Christophe 2013 20 1
Zien en gezien worden. De Brusselse promenades in de 18de en 19de eeuw Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 3 Loir Christophe 2013 20 1
Het hotelwezen in Brussel vóór 1940. Evolutie van een veelzijdige sector Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 4 Jourdain Valérie 2013 22 1
Au bonheur des dames… Doorlichting van de handelscentra in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 7 Houssiau Jean 2013 20 1
À la carte. Geschiedenis van het restaurant Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 8 Lacroix Geneviève 2013 14 1
De mondaine kalender. Brussel in de 19de eeuw Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 5 Vachaudez Christophe 2013 18 1
Hôtel Dewez, van binnen en van buiten Artikels uit Erfgoed Brussel 5-1 Dubuisson Emanuelle 2012 8 1
Laurent-Benoît Dewez. Architect van Hôtel Dewez Artikels uit Erfgoed Brussel 5-2 Boelens Françoise 2012 6 1
Het relaas van een restauratie. Hôtel Dewez, 1990 - 2011 Artikels uit Erfgoed Brussel 5-3 Boelens Françoise 2012 26 1
De archeologische opgravingen in Hôtel Dewez. Een tipje van de sluier opgelicht Artikels uit Erfgoed Brussel 5-4 Degraeve Ann 2012 14 1
Hôtel Dewez en zn voorgeschiedenis sinds de 14de eeuw. Bijdrage van de bouwarcheologie Artikels uit Erfgoed Brussel 5-5 Sosnowska Philippe 2012 20 1
Van vooronderzoek tot restauratie van Hôtel Dewez. Uitdagingen, gegevens en beperkingen Artikels uit Erfgoed Brussel 5-6 Augustyniak Anne-Sophie Waillez Wivine 2012 20 1
Van de arabeske naar de atoomstijl. Twee eeuwen behangpapier in Hôtel Dewez Artikels uit Erfgoed Brussel 5-7 Claes Marie-Christine 2012 18 1
Resutaten van de kleuranalyses van enkele soorten behangpapier Artikels uit Erfgoed Brussel 5-8 Waillez Wivine 2012 4 1
Een salon van Hôtel Dewez. Onderzoek en restauratie van de muurschilderingen Artikels uit Erfgoed Brussel 5-9 Van Dijck Linda 2012 14 1
Het marmer van de schoorsteenmantels in Hôtel Dewez Artikels uit Erfgoed Brussel 5-10 Tourneur Francis 2012 10 1
Vóór de tijd van de ingenieurs. De geschiedenis van enkele koepeldaken Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 1 Espion Bernard 2012 20 1
De Koninklijke Sint-Mariakerk in Schaarbeek. Een ontwerp van Henri Désiré Louis Van Overstraeten Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 2 Samuel-Gohin Véronique 2012 4 1
De eeuw van de kathedralen. De gotische vernieuwing Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 3 Halleux Pierre 2012 14 1
Architectuur en bouw. Het type van de Brusselse stadwoning Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 4 Burniat Patrick 2012 20 1
Hydraulische bouwkunst. Bouwen aan de waterkant Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 5 Voer een lijst in van auteurs, één per regel. Lombaerde Piet 2012 22 1
Het justitiepaleis van Brussel. Een monumentale krachttoer Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 6 Snaet Joris Van Besien Elisabeth 2012 16 1
Bouwen met ijzer en glas. Innovaties in de 19de eeuw Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 7 Wouters Ine Lauriks Leen 2012 14 1
Een andere kunst van het bouwen. Landschapsarchitectuur en tuinbouwkunst. Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 8 De Bruyn Odile Fondu Benoît 2012 16 1
De wereldtentoonstellingen van 1935 en 1958. Voor en achter de schermen Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 9 Devos Rika 2012 14 1
Verticaal bouwen. De optimale verhouding tussen plan en structuur Artikels uit Erfgoed Brussel 3-4 - 10 Leloutre Géry Provoost Michel 2012 22 1
Brussel ontrafeld Brussel ontrafeld eenmalige 2013 Meganck, Marc Blanchaert, Hans Archeologie van een gewest

De archeologie ontrafelt sporen uit ons verleden. Ze achterhaalt de menselijke activiteiten, zoals het economische, sociale, politieke en religieuse gedrag. Ook de impact van de mens op zijn omgeving wordt door de archeologie onderzocht. Ze leert ons dat het meest allerdaagse object vaak meer vertelt dan een kostbaar juweel. De geschiedenis wordt zo gevormd door tal van afzonderlijke kleine verhalen. Dit boek dompelt ons onder in een reis door de tijd.
Brussel ontrafeld, een parcours vanaf de prehistorie tot en met de 21e eeuw, om de archeologie van een gewest te ontdekken.

2013 978-2-93045-790-1 115 20,00
Brussel. Het grote en het kleine verhaal Brussel. Het grote en het kleine verhaal eenmalige 2014 Association pour l’Étude du Bâti

Je wil graag weten sinds wanneer Manneken-Pis pipi doet? Je staat te popelen om een mondje Brussels te spreken? Je droomt ervan het meest bizarre monument ter wereld te fotograferen? Je vraagt je af waar je in Brussel een koe kunt vinden?

Heb jij even geluk! Want dit is HET boekje dat een antwoord geeft op al je vragen!

Beter nog: dank zij dit boek word je een expert in de art nouveau, maak je kennis met Alena, Breughel, en Hergé, ontdek je waar het witloof vandaan komt, kom je te weten wie er boven op het stadhuis van Brussel staat, en nog veel meer...

Zware kost in een luchtig boekje. Ontdek nu het Brussel Hoofdstedelijk Gewest! Een leuk hebbeding voor iedereen vanaf 10 jaar.

Ook beschikbaar in het Engels (ISBN 978-2-87584-061-5)

2014 978-2-87584-055-4 98 12,50
Brussels, short stories, great history Brussels, short stories, great history eenmalige 2014 Association pour l’Étude du Bâti

So, you really want to know how long Manneken-Pis has been peeing? Are you eager to learn how to "speak Bruxellois"? Can't wait to photograph the weirdest monument in the world? Wondering how you could find a cow in Brussels?

This is the very book that answers all your questions!
For everyone aged ten or more.

2014 12,50
Brussel - Neder-Over-Heembeek Brussel - Neder-Over-Heembeek À la carte 2017 2017 D/2017/6860/006 gratis 1
Brussel - Haren Brussel - Haren À la carte 2017 2017 D/2017/6860/007 gratis 1
Brusselse pakhuizen Artikels uit Erfgoed Brussel 8-1 Bertels Inge Wermiel Sara Wouters Ine Een beladen toekomst?

Dossier : Industriële architectuur

2013 18 1
De overdekte markt te Anderlecht Artikels uit Erfgoed Brussel 8-2 Stevens Tarcis Patricio Teresa Voorstudie van de restauratie

Dossier : Industriële architectuur

2013 22 1
De voormalige Godinfabrieken in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 8-3 Valcke Sybille

Dossier : Industriële architectuur

2013 12 1
Grafgalerijen Artikels uit Erfgoed Brussel 8-4 Verhofstadt Tom Een bijzonderheid op de Brusselse begraafplaatsen

Varia

2013 20 1
Het restauratieproject van de grafgalerijen van het kerkhof van Laken Artikels uit Erfgoed Brussel 8-5 Pecheur Barbara

Varia

2013 6 1
Het restauratieproject van de grafgalerijen van Sint-Jans-Molenbeek Artikels uit Erfgoed Brussel 8-6 Scandolo Julie

Varia

2013 6 1
Archeologische sporen van sport en spel Artikels uit Erfgoed Brussel 8-7 Van Bellingen Stephan Verloren speelgoed in Brussel

Varia

2013 14 1
News Artikels uit Erfgoed Brussel 8-8
  • De natuur van de art nouveau - Tentoonstelling
  • Fiscale voordelen voor eigenaars
  • Collectie À la carte
  • Ganshoren (Collectie Brussel Stad van Kunst en Geschiedenis)
  • Beschermingsmaatregelen - Beslissingen genomen door de regering tot 30/04/2013
2013 8 1
Het plan van Bastendorff Artikels uit Erfgoed Brussel 9-7 Blanchaert Hans Een brug tussen heden en verleden

Varia

2013 12 1
Afspraak op de renbaan van Bosvoorde. Paardenkoersen en het mondaine leven Artikels uit Erfgoed Brussel 6-7 - 6 Pirlot Anne-Marie 2013 16 1
Merkwaardige bomen van het Zoniënwoud Artikels uit Erfgoed Brussel 14-6 Vanwijnsberghe Stéphane Reinbold Grégory Identificatie, behoud en valorisatie 2015 10 1
Hoe wordt de erfgoed waarde van een merkwaardige boom berekend? Artikels uit Erfgoed Brussel 14-7 Campanella Bruno Leclercq Catherine 2015 6 1
Het beheer van het Zoniënwoud Artikels uit Erfgoed Brussel 14-8 Vanwijnsberghe Stéphane Huvenne Patrick Plumier Jean-François Een toekomst gericht beheer 2015 12 1
De Brusselse dierentuin (1851-1878) Artikels uit Erfgoed Brussel 14-10 Lambrechts Wim Sociale ontmoetingsplaats voor de burgerij in een exotisch kader 2015 14 1
Lakense parken in hun context Artikels uit Erfgoed Brussel 14-11 Debruyn Mimi Historisch onderzoek en ontwikkelingspotentieel 2015 18 1
De landschapsprijs van de Raad van Europa Artikels uit Erfgoed Brussel 14-12 Leroy Isabelle 2015 14 1
News Artikels uit Erfgoed Brussel 14-13 2015 6 1
Vrijwaringsmaatregelen Artikels uit Erfgoed Brussel 14-14

Beslissingen genomen door de regering tot 28 februari 2015.

2015 3 1
Victor Besme Victor Besme Tijdschrift Erfgoed Brussel 21

Het 21ste nummer van Erfgoed Brussel  brengt een ode aan Victor Besme, een complexe en uitzonderlijke persoonlijkheid die zijn stempel drukte op het stedenbouwkundig erfgoed van ons stadsgewest.  Als ambtenaar van de provincie Brabant, belast met de inrichting van het voorstedelijke grondgebied rond Brussel, tekende hij de krachtlijnen uit van de grote stedelijke tracés en van de inrichting van de wijken die vandaag het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vormen. Dankzij familiearchieven, die tot nog toe nauwelijks ontsloten waren, kon  de opmerkelijke stedenbouwkundige nalatenschap van deze veelzijdige persoonlijkheid  vanuit meerdere invalshoeken worden belicht.

De beide artikels van de rubriek Varia kondigen het jaarthema van 2017 aan: de wisselwerking tussen erfgoed en natuur. Zo werd het Britse gedenkteken van de Slag van Waterloo, ingebed in het groene kader van het kerkhof van Evere, onlangs opnieuw gerestaureerd. De boeiende geschiedenis van het domein van de familie Hap in Etterbeek, het huidige Jean-Félix Happark, nodigt op haar beurt uit tot een uitgekiende herbestemming. Uit de kwaliteit van deze bijdragen blijkt nogmaals het belang van grondige restauratierapporten en voorafgaand historisch onderzoek, een thematiek die regelmatig aan bod komt in het tijdschrift Erfgoed Brussel.

Stéphane Demeter

2016 D/2016/6860/019 978-2-87584-136-0 112 10,00
Natuur in de stad Natuur in de stad Tijdschrift Erfgoed Brussel 23-24

Dubbel nummer

Dit nummer van het tijdschrift  Erfgoed Brussel is geheel gewijd aan het thema van de Open Monumentendagen  2017 : ‘Natuur in de stad’.

Zoals voor de meeste steden, ging ook het ontstaan en de evolutie van Brussel, hand in hand met een ‘manipuleren’ van het landschap en het ‘cultiveren’ van de natuur. Landschap en natuur zijn dan ook per definitie erfgoed. Het zichzelf vernieuwende karakter van dit erfgoed houdt echter een paradox in die in het licht van de klimaatverandering fundamentele vragen oproept over het juiste behoud en beheer. Met  bijdragen van archeologen, landbouwingenieurs, historici en kunsthistorici,  architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten  wil dit nummer een brede veelal historische kijk meegeven en zo een referentiekader  aanreiken voor dit bijzonder actuele debat.

 

2017 D/2017/6860/016 978-2-87584-144-5 176 20.00
Stadsarcheologie Stadsarcheologie Tijdschrift Erfgoed Brussel 17

Het Departement Archeologisch Erfgoed van de Directie voor Monumenten en Landschappen is intussen in zijn 25-jarige bestaan uitgegroeid tot een volwaardige instelling die vandaag om haar professionalisme en competenties erkenning geniet in de wereld van het archeologisch onderzoek in België, maar ook binnen de Europese en internationale netwerken. Dit succes is in het bijzonder te danken aan de medewerkers die zich sinds 1990 met deze materie hebben beziggehouden, maar ook aan de vele wetenschappelijke samenwerkingsverbanden die de Directie voor Monumenten en Landschappen sinds vele jaren heeft opgebouwd met de Belgische universiteiten, alsook met twee wetenschappelijke overheidsinstellingen, de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis en het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen. Ik nodig u uit om in dit nummer hun boeiende beroep te ontdekken.

Naast het dossier zijn er twee bijzondere bijdragen. De eerste handelt over een gebouw dat voor de art-decoperiode in Brussel zijn gelijke niet kent: de eigen woning van architect Henry Lacoste in Oudergem.  In het tweede wordt het team en de opdracht van de Erfgoedklassen en Burgerschap voorgesteld. Op initiatief van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden met dit project jongeren gesensibiliseerd voor het gewestelijk erfgoed alsook hun kennis en vaardigheden op dit vlak ontwikkeld.
 

2015 D/2015/6860/027 ISBN 978-2-87584-119-3 128 10,00
Het Jubelpark Het Jubelpark Brussel, stad van kunst en geschiendenis 1 Claudine Deltour-Levie Yves Hanosset zijn gebouwen en musea

Deze aflevering is gewijd aan het Jubelpark, zijn gebouwen en musea, een van de grote verwezenlijkingen van Leopold II.

Ook beschikbaar in het Engels en het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1993 D/1993/6842/01 45 7,50 1
Het Kerkhof aan de Dieweg Het Kerkhof aan de Dieweg Brussel, stad van kunst en geschiendenis 2 Brigitte Vermaelen Thierry Wauters

Deze aflevering behandelt het oude kerkhof van Ukkel aan de Dieweg. Een aangrijpend oord van bezinning, waar de stenen graven en de weelderige plantengroei een door de tijd geschapen, organisch geheel vormen.

1993 D/1993/6842/02 21 1
De Grote Markt De Grote Markt Brussel, stad van kunst en geschiendenis 3 Eric Hennaut van Brussel

Deze gids over de grote markt is niet alleen een inventaris van de gebouwen, maar ook het verhaal van de oorsprong, de geschiedenis, de gilden, het bombardement van 1695, de wederopbouw en de restauratie in de 19de eeuw.

Ook beschikbaar in Engels in digitale versie (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

2000 D/1994/6842/03 51 1
De Begijnhofwijk De Begijnhofwijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 4 Association du Patrimoine artistique en het groot godshuis

In dit nummer gaan we op ontdekking in de Begijnhofwijk die gedomineerd wordt door de prachtige barokkerk van het vroegere begijnhof en door het neoclassicistische Groot Godshuis uit het begin van de 19de eeuw, toen de hele wijk heraangelegd werd.

Ook beschikbaar in Engels (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1996 D/1994/6842/04 31 1
De Heizel De Heizel Brussel, stad van kunst en geschiendenis 5 Thomas Coomans en de wereldtentoonstellingen van 1935 en 1958

Dit nummer is gewijd aan de Heizelvlakte waar de wereldtentoonstellingen van 1935 en 1958 plaatsvonden.

Ook beschikbaar in het Engels (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1994 D/1994/6842/06 50 7,50 1
De Louis Bertrandlaan en het Josaphatpark De Louis Bertrandlaan en het Josaphatpark Brussel, stad van kunst en geschiendenis 6 Yves Hanosset Cristina Marchi (PatriS)

Met dit werk start de heruitgave van de uitgeputte nummers uit de collectie Brussel, Stad van Kunst en Geschiedenis. Deze heruitgaven komen er op vraag van de talrijke bewonderaars van het Brussels erfgoed.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest weerhield als eerste heruitgave het werk over de Louis Bertrandlaan en het Josaphatpark. Daarmee wil het Gewest de aandacht van een zo ruim mogelijk publiek op het belang van deze wijk vestigen. Een wijk met een bijzonder rijk bouwkundig erfgoed dat het voorwerp uitmaakt van een hernieuwde aandacht inzake bescherming. De aanleg van de Louis Bertrandlaan luidde het ontstaan in van het moderne Schaarbeek. De in meerderheid in eclectische stijl opgetrokken kwalitatieve gebouwen werden besteld door de toen opkomende burgerij, die via deze schitterende architectuur met haar succes wou pronken.

Herdruk

2006 978-2-93045-703-1 31 7,50 1
Passages Passages Brussel, stad van kunst en geschiendenis 7 Marie-France Willaumez uit de 19de eeuw

De Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen, de Bortiergalerij en de Noorddoorgang : drie passages die de Brusselse variant vormen van een kenmerkend fenomeen in de Europese architectuur van de 19de eeuw.

Ook beschikbaar in het Engels (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1994 D/1994/6842/08 49 1
Anderlecht Anderlecht Brussel, stad van kunst en geschiendenis 8 Bernadette Thomas Jean-Pierre Vanden Branden Michel de Waha De collegiale, het begijnhof, het Erasmushuis

Sint-Guido en Erasmus zijn twee van de beroemdste figuren uit het historische verleden van Anderlecht, dat bewaard is gebleven in en om de Collegiale Sint-Pieter-en-Guidokerk, het Begijnhof en het Erasmushuis.

1999 D/1994/6842/09 32 1
De Zavel De Zavel Brussel, stad van kunst en geschiendenis 9 Association du Patrimoine artistique De wijk en de kerk

De Zavelwijk is ontstaan uit de kruisbestuiving van vele eeuwen: de Grote Zavel, de Zavelkerk, het plantsoen van de Kleine Zavel, het Egmontpaleis en de Wolstraat. In dit boekje komt u alles te weten over de rijke geschiedenis van deze wijk.

Ook beschikbaar in het Engels (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1994 D/1994/6842/12 47 1
De vijvers van Elsene De vijvers van Elsene Brussel, stad van kunst en geschiendenis 10 Cercle d'Histoire locale d'Ixelles en omgeving

De vijvers van Elsene, eens de visvijvers van de Ter Kamerenabdij, zijn nu een geliefde wandelzone. De omgeving biedt een merkwaardig overzicht van woningarchitectuur, van het midden van de 19de eeuw tot na de Tweede Wereldoorlog.

1996 D/1996/6860/01 32 1
De Sint-Katelijnewijk De Sint-Katelijnewijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 11 Colette Huberty Paulo V. Soares en de oude havendokken

De Sint-Katelijnewijk is een van de oudste wijken van Brussel, tegelijk volksbuurt en handelscentrum, waar eeuwenlang de binnenhaven van Brussel gevestigd was. Wandelend langs de oude kaaien ziet u nog overal de sporen van dit voorbije verleden.

1994 D/1994/6842/14 49 1
Het Leopoldspark Het Leopoldspark Brussel, stad van kunst en geschiendenis 12 Atelier sans Titre (coord. Cristina Marchi) Architectuur en natuur

Het Leopoldspark, ooit een landelijk gebied, later zoo van Brussel en ten slotte wetenschappelijk centrum, bezit waardevolle architectuur van de Middeleeuwen tot de 20ste eeuw. Het ligt in een wijk die in volle mutatie verkeert en waar de schaduw van Europa zich meer en meer laat gevoelen.

Ook berschikbaar in het Engels (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1994 D/1994/6842/15 31 1
De squareswijk De squareswijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 13 Vincent Heymans Margareta, Ambiorix, Maria-Louiza, Gutenberg

De Squareswijk (Margareta, Ambiorix, Maria-Louiza en Gutenberg) ontstond door de urbanisatie van een stuk grondgebied dat in 1853 bij Brussel werd gevoegd. De huizen weerspiegelen het vakmanschap van de Belgische architecten op het einde van de 19de eeuw. Enkele van de mooiste realisaties van het eclectisme en de Art Nouveau pronken er in een opvallend groen decor.

Ook beschikbaar in het Engels (papieren versie uitgeput) en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1995 D/1995/6860/1 48 1
De Armand Steurssquare De Armand Steurssquare Brussel, stad van kunst en geschiendenis 14 Yves Hanosset te Sint-Joost-ten-Node

De Armand Steurssquare, een eiland van groen in het midden van Sint-Joost-ten-Node, is een fraai voorbeeld van een square die tijdens het Interbellum tot stand werd gebracht door het gezamenlijke talent van een architect en een landschapsontwerper.

1995 D/1995/6860/2 31 1
In het hart van Vorst In het hart van Vorst Brussel, stad van kunst en geschiendenis 47 Isabelle de Pange Sint-Denijskerk, Abdij, Gemeentehuis

Dit boekje vertelt het verhaal van drie markante gebouwen van het Brusselse erfgoed, gelegen in het hart van Vorst.

De Sint-Denijskerk getuigt van het landelijke verleden van de gemeente en van het vurige geloof van de pelgrims die er kwamen bidden op het graf van de heilige Alena.

Vlak daarna voeren de eeuwenoude overblijfselen van de vroege abdij ons terug naar de wereld van de adellijke kloosterzusters die tijdens het Ancien Régime over het dorp 'regeerden'.

Het gemeentehuis ten slotte, gebouwd tijdens het interbellum, legt door zijn materialen en vormen subtiele verbanden met deze twee oude constructies maar manifesteert zich tegelijk als een meesterwerk van art-deco-architectuur in België.

2008 D/2008/6860/024 978-2-93045-733-8 48 7,50 1 1
Het Koningsplein Het Koningsplein Brussel, stad van kunst en geschiendenis 15 Manoëlle Wasseige en de Warandewijk

Het Koningsplein en de Warandewijk zijn een politiek machtscentrum sinds de Middeleeuwen. Het Hertogelijk Paleis, waarvan de Warande voortleeft in het Park van Brussel, werd na de brand van 1731 vervangen door een neoclassicistisch ensemble dat model staat voor de urbanistische opvattingen van de Verlichting.

Ook beschikbaar in het Engels en in het Spaans (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

1995 D/1995/6860/4 50 7,50 1
De Observatoriumwijk De Observatoriumwijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 16 Anne Hustache in Ukkel

Dit nummer is gewijd aan de Ukkelse wijk rond het Observatorium, een Belgische wetenschappelijke instelling met internationale faam, gelegen in een van de mooiste buurten van Brussel.

1995 D/1995/6860/6 32 1
De Tervurenlaan De Tervurenlaan Brussel, stad van kunst en geschiendenis 17 Clémy Temmerman

Leopold Il, de koning-urbanist, was met zijn aandacht voor de kwaliteit van het leefmilieu en groene zones ver vooruit op zijn tijd. Hij schonk Brussel een aantal schitterende parken en met bomen omzoomde boulevards. De bijna honderdjarige Tervurenlaan is hiervan ongetwijfeld het mooiste voorbeeld.

1995 D/1995/6860/5 32 1
Het Woluwedal Het Woluwedal Brussel, stad van kunst en geschiendenis 18 Marc Villeirs

Deze brochure neemt ons mee voor een wandeling in Sint-Lambrechts-Woluwe waar talrijke gebouwen - Sint-Lambertuskerk, kastelen, kapel van Lenneke Mare, Lindekemalemolen en eeuwenoude hoeven - ondanks de verstedelijking nog getuigen van het vroegere landschap van het VVoluwedal, bewoond sinds de prehistorie en eeuwenlang een gebied van landbouw en veeteelt.

1995 D/1995/6860/07 32 1
De Louizalaan De Louizalaan Brussel, stad van kunst en geschiendenis 19 Caroline Mierop

De Louizalaan is een lange stadspromenade die het historisch stadsgedeelte met het Ter Kamerenbos verbindt. Haar rijke en erg gediversifieerde bebouwing beslaat heel de geschiedenis van de Brusselse architectuur en stedenbouw van de XIXde en XXste eeuw. Bovendien getuigt ze van de grote omwentelingen die de naoorloge modernisering van de hoofdstad met zich meebracht. Vandaag speelt de Louizalaan een belangrijke rol bij de herontdekking van Brussel als woonstad.

1997 D/1997/6860/02 35 1
De centrale lanen De centrale lanen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 20 Laure Eggericx

De overwelving van de Zenne heeft diepe sporen achtergelaten in het historisch centrum van Brussel. De volkswijken hebben plaats geruimd voor appartementsgebouwen en voor de Beurs met haar handelswijk, warenhuizen, luxehotels, spektakelzalen, cafés en brasserieën. Desondanks hebben de centrale lanen hun XIXde-eeuwse uiterlijk tot op vandaag behouden.

1997 D/1997/6860/03 49 1
Sint-Gillis Sint-Gillis Brussel, stad van kunst en geschiendenis 21 Claude Vandewattyne van de Hallepoort tot de gevangenis

De verkeersader tussen de Hallepoort en de gevangenis van Sint-Gillis illustreert de metamorfose van middeleeuws dorp naar stad in de XIXde eeuw. Een wandeling door Sint-Gillis neemt u mee op ontdekkingstocht naar zijn architecturale meesterwerkjes, zijn historische kern, Stadhuis of nog, enkele mooie art-nouveauverwezenlijkingen.

1997 D/1997/6860/04 47 1
De ringlanen De ringlanen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 22 Laure Eggericx Christine Van Quorie van het Rogierplein tot de Hallepoort

Deze lanen werden aangelegd in het begin van de 19de eeuw op het tracé van de vroegere vestingen. Door hun stijlvolle aanleg boden ze wandelgelegenheid aan de omwonenden. De vele bomenrijen en de mooie aanpalen­de herenhuizen ondergingen in de loop der jaren echter vele wijzigingen door de evolutie van de vervoermiddelen.

Vandaag getuigen vele elementen nog steeds van het prestigieuze verleden van deze grote Brusselse lanen en van de overheersende invloed in Brussel van de neoclassicistische en eclectische bouwstijlen.

1998 D/1998/6860/3 47 1
De Sint-Bonifatiuswijk De Sint-Bonifatiuswijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 23 Bénédicte del Marmol Jean-Luc Delsaute David Stephens

Vandaag geniet de Sint-Bonifaaswijk bekendheid door de talrijke handelszaken en de gezellige restaurants en cafés die er gevestigd zijn en door haar ligging dicht bij de grote bioscopen van de bovenstad.

De bijzondere sfeer van de wijk steunt echter ook op de uitzonderlijke rijkdom van het bouwkundig erfgoed, dat duidelijk de sporen draagt van het genie van Blérot, de architect die de art nouveau in het bereik van eenieder bracht.

1998 D/1998/6860/4 30 1
De Onze-Lieve-Vrouw-ter-Sneeuwwijk De Onze-Lieve-Vrouw-ter-Sneeuwwijk Brussel, stad van kunst en geschiendenis 24 Association du Patrimoine artistique

Deze wijk ontstond door de wil van de gemeentelijke overheid om een volkswijk te saneren. In het laatste kwart van de 19de eeuw werd deze wijk volledig heraangelegd. Vandaag is het één der best bewaard gebleven homogene bouwkundige gehelen uit de hele Vijfhoek.

Dit nummer is een uitnodiging om het talent te ontdekken van de architecten die door hun kunst aan deze wijk een eigen sfeer en kwa­liteit gegeven hebben.

1998 D/1998/6860/5 33 1
De Brusselse kanalen De Brusselse kanalen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 25 Colette Huberty Paulo V. Soares

Van het uiterste zuiden van Anderlecht tot aan de brug van Buda op de grens met Vilvoorde, vormt het kanaal van Charleroi naar Willebroek reeds vele jaren een uiterst belangrijke as voor de ontwikkeling van industrie en handel in Brussel. Dit parcours van enkele kilometers laat toe een aspect van ons Gewest te ontdekken dat, ondanks het doorslaggevend economisch effect ervan, nog al te dikwijls ongekend blijft.

1998 D/1998/6860/6 50 1
De marktplaatsen De marktplaatsen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 26 Claire Billen van de Vijfhoek

Het woord "markten" verwijst zowel naar één van de oudste functies van de stad als naar de marktplaatsen, die een blijvende stempel hebben gedrukt op de Brusselse topografie. De tracés van sommige straten en de vorm of naam van bepaalde openbare ruimten roepen plaatsen op waar vroeger markt werd gehouden, ook al zijn ze zelf al lang verhuisd of verdwenen. Deze bijdrage verdiept zich in de geschiedenis van de Brusselse markten en maakt duidelijk hoe belangrijk ze waren in de ontwikkeling van de verschillende stadswijken. De auteur wijst op de huidige, essentiële functie van de markten, waarvoor sinds kort een herni­euwde belangstelling bestaat.

2000 D/2000/6860/07 34 1
Gangen in Brussel Gangen in Brussel Brussel, stad van kunst en geschiendenis 27 Lucia Gaiardo

Brussel telde vroeger honderden impasses, doodlopende steegjes die een eigen, teruggetrokken leven leiden, onzichtbaar van op de openbare weg. Deze bijdrage blikt terug op de historische en stedenbouwkundige ontwikkeling van de gangen in de Vijfhoek en gaat op zoek naar de laatste getuigen.

Herdruk

2008 D/2008/6860/020 38 7,50 1
Ukkel Ukkel Brussel, stad van kunst en geschiendenis 28 Emmanuelle Dubuisson Huizen en villa's

Vanaf het einde van de 19de eeuw vond er een belangrijke verstedelijkingsgolf plaats in het gebied tussen het centrum van Ukkel en de noordelijke grens van de gemeente. Deze urbanisatie kwam er onder impuls van Georges Brugmann en zou het Ukkelse landschap voorgoed hervormen. De deftige en gemakkelijk bereikbare nieuwe lanen trokken een bourgeois clientèle aan die op zoek was naar een groene omgeving, in de nabijheid van de stad. Een wandeling leidt de lezer van de Bloemenwerf naar het Van Buuren Museum, langs Ukkelse villa's in laat-19de-eeuwse, eclectische stijl tot modernistische huizen uit het interbellum.

2000 D/2000/6860/11 31 1
De eerste omwalling De eerste omwalling Brussel, stad van kunst en geschiendenis 29 Corinne Licoppe

In het begin van de 13de eeuw vertoont Brussel alle kenmerken van een middeleeuwse agglomeratie. Het ontbreekt de stad enkel nog aan een omwalling. De bouw begint onder Hendrik I, hertog van Brabant (1190-1235). De stadsmuur structureert de topografische ontwikkeling van Brussel en heeft niet alleen een militaire en verdedigende functie, maar ook een sterk symbolische waarde, die de macht van de vorst en van het stedelijk gezag uitstraalt. Naast een historische inleiding over de oorsprong en de bouw van de omwalling, stelt dit deel ook een wandeling voor langs de overblijfselen van de middeleeuwse stadsmuur.

Herdruk

2005 D/2005/6860/008 48 7,50 1
Het Ter Kamerenbos Het Ter Kamerenbos Brussel, stad van kunst en geschiendenis 30 Xavier Duquenne

Het Ter Kamerenbos, een oud vooruitgeschoven gedeelte van het Zoniënwoud, werd in 1862 door de stad Brussel aangelegd in landschapsstijl en hoort bij meest merkwaardige openbare parken van Europa.

De auteur heeft de geschiedenis van de aanleg hiervan teruggeschetst, met een beschrijving van de voorgestelde projecten, de vegetale architectuur, de wegen, het ravijn en zijn brug, de vijver en de recreatieve inrichtingen. Hij evoceert eveneens het leven in het Bos ten tijde van de Belle Epoque.

2001 D/2001/6860/006 48 1
Het Justitiepaleis Het Justitiepaleis Brussel, stad van kunst en geschiendenis 31 Jos Vandenbreeden André Loits

Het Justitiepaleis, een meesterwerk van de eclectische architectuur uit de 19de eeuw, domineert de hoofdstad. De bouw van het monument op deze plaats vormde een ware uitdaging voor de architect Joseph Poelaert die in zijn ontwerp rekening diende te houden met de belangrijke niveauverschillen. De verschillende bouwfazen, van de onteigeningen van de Marollenwijk tot de luisterrijke inhuldiging door Leopold II werden in deze brouchure beschreven? Deze historiek werd aangevuld met een beschrijving van de verschillende symbolen die men op het bouwwerk aantreft.

Herdruk

2012 D/2001/6860/008 978-2-93045-777-2 52 7,50 1 1
De Ter Kamerenabdij De Ter Kamerenabdij Brussel, stad van kunst en geschiendenis 32 Thierry Demey

Onder de Cistercienzerabdijen, die in de loop van de 13de en 14de eeuw werden opgetrokken in de Brusselse periferie, is de Ter Kamerenabdij als enige in goede staat bewaard gebleven. Men kan de geschiedenis van de religieuze Cistercienzergemeenschap, die er gedurende ongeveer 600 jaar geleefd heeft, aflezen aan de site, die nu volledig in het stadsweefsel is opgenomen.
Sinds de onafhankelijkheid werden er de Militaire School, het Nationaal Geografisch Instituut en het “Institut Supérieur des Arts Décoratifs” gehuisvest. Dankzij deze instellingen en de wil van enkele persoonlijkheden die met de site begaan zijn is de Ter Kamerenabdij vandaag zowel een levendige als een historische plaats geworden. Deze brochure spoort u aan om ze te bezoeken.

2002 D/2002/6860/005 48 7,50 1
De Molièrelaan De Molièrelaan Brussel, stad van kunst en geschiendenis 33 Bénédicte del Marmol en de Berkendaalwijk

Van het Hoogte Honderdplein naar de Basculestraat baant de Molièrelaan zich een weg doorheen de gemeenten Vorst, Elsene en Ukkel.
De oorsprong van deze prestigieuze laan is verbonden met het ontstaan van de Berkdaalwijk, een groots stedenbouwkundig project, opgezet door de bankier George Brugmann.
Deze brochure toont u de rijkdommen van een laan waarin alle stijlevoluties vertegenwoordigd zijn, zodat ze leest als een ware anthologie van de Brusselse architectuur uit het begin van de twintigste eeuw.

2002 D/2002/6860/008 36 7,50 1
De tuinwijken Le Logis en Floréal De tuinwijken Le Logis en Floréal Brussel, stad van kunst en geschiendenis 34 Laure Eggericx Yves Hanosset

In tegenstelling tot het concept van stedelijke arbeiderswoning uit het industrieel tijdperk, is het principe van de tuinwijk in Engeland in 1898 ontstaan.
In het Brussels Gewest bloeide het tussen 1920 en 1940. Vijfentwintig tuinwijken werden er toen gebouwd.
In Watermaal-Bosvoorde is het Logis-Floréal het mythisch voorbeeld van het streven naar een nieuwe samenleving, die woning en inrichting van het landschap in het raam van gezondheidsoverwegingen samenbundelden.
De tuinwijken die vroeger rond de stad werden gebouwd, zijn thans volledig in het stadsweefsels geïntegreerd.

2003 D/2003/6860/004 47 7,50 1
Geschiedenis van de Brusselse bioscopen Geschiedenis van de Brusselse bioscopen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 35 Marc Crunelle

Op enkele uitzonderingen na zijn alle bioscoopzalen vandaag gegroepeerd in grote stereotiepe complexen met meerdere zalen.
Vóór de opkomst van de televisie telde Brussel een zeer groot aantal bioscopen. Sommige vooral die langs de centrale lanen en in de bovenstad, waren ontworpen als echte paleizen van de zevende kunst.
De overgrote meerderheid waren echter bescheiden wijkbioscopen die hun bloei beleefden in de jaren 1950, de gouden jaren voor de bioscopen.
De inventaris van de bioscopen in het Brussels Gewest omvat in totaal 446 zalen, die vandaag helaas bijna allemaal verdwenen zijn.
De weinige oude zalen die overblijven – de Métropole, de Marivaux, het Aegidium, de Variétés, de Plaza, het Pathé Palace of de Albert Hall – zijn grondig verbouwd, staan leeg of hebben een andere bestemming gekregen. Het zijn de laatste getuigen van deze magische plaatsen waar alle hollywoodsterren op de schermen schitterden.

Herdruk

2008 978-2-93045-725-3 48 7,50 1
De Wolstraat De Wolstraat Brussel, stad van kunst en geschiendenis 36 Jacques van Wijnendaele Anne de San en haar historische gebouwen

De Wolstraat en de Karmelietenstraat waren getuige van het aristocratische leven in Brussel in de 16de en 17de eeuw. Het Egmontpaleis, het hotel de Merode en andere adellijke woningen daartussen verhalen zowel de kleine geschiedenis van de stad als de grote geschiedenis van Europa. Bij het ontdekken van de wijk van de Wolstraat verkeert men in de entourage van Karel V en aartshertogin Isabella. Men begrijpt zowel de historische gebeurtenissen als de ontwikkeling van de architecturale stijlen.

2004 D/2004/6860/006 47 7,50 1
Het koninklijk domein Het koninklijk domein Brussel, stad van kunst en geschiendenis 37 Thierry Demey van Laken

Toen met tijdens de 18de eeuw begon met het bouwen van het kasteel van Schoonenberg, voor de gouverneur van de Oostenrijkse Nederlanden, kwam ook de verstedelijking van het landelijk dorpje Laken op gang. Tijdens de Franse Revolutie werd het domein opgedeeld en verkocht. Tot de komst van Napoleon verandert het kasteel in een ruïne. Het domein werd in 1815 een koninklijke verblijfplaats en kreeg min of meer zijn oorspronkelijke omvang en samenstelling terug. In 1831 wordt het domein verder uitgebreid wanneer de eerste koning der Belgen er zijn intrek neemt. Kordate beslissingen van Leopold II zorgen er voor dat het domein zijn huidige fysionomie van een Engels park verkrijgt. Met de koninklijke serres van Stuyvenberg, de Sint-Annakapel en de Kazerne van de Grenadiers, ademt het koninklijke domein en onmiddellijke omgeving, nog steeds een bewogen geschiedenis uit van een prille natie en van de persoonlijkheden van de opeenvolgende heersers ervan.

2004 D/2004/6860/010 48 7,50 1
Kerkhoven en begraafplaatsen Kerkhoven en begraafplaatsen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 38 Marcel Celis

Daar ze getuigen zijn van de filosofische en godsdienstige overtuigingen, van de sociale status en van de diverse kunststromingen vormen de begraafplaatsen een patrimonium dat gevrijwaard dient te worden.
Om redenen van volksgezondheid en wegens plaatsgebrek werd intra muros begraving verboden door het Edict uit 1784 van keizer Jozef II en werden er nieuwe rustvelden aangelegd in gemeenten gelegen buiten de tweede omwalling. Gedurende de tweede helft van de 19de eeuw werden er, naar het voorbeeld van Père-Lachaise in Parijs, begraafplaatsen aangelegd met vele luisterrijke monumenten ter glorie van de meest vermaarde overleden burgers, zoals in Laken en Elsene.

2004 D/2004/6860/020 48 1
Geschiedenis van de Brusselse scholen Geschiedenis van de Brusselse scholen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 39 Thierry Demey

In de 19de eeuw sloot de architectuur van de schoolgebouwen van het openbaar onderwijs aan bij de moderniteit. Wetenschap en techniek werden ervaren als essentiële elementen voor de ontvoogding van de mens. De architectuur van de scholen van het vrij onderwijs steunde eerder op traditionele waarden. Ze zocht inspiratie in de ruime bouwstijlenwaaier van godsdienstige gebouwen. Deze tweede tendensen hebben echter een gemeenschappelijk kenmerk: heel dikwijls vertoont het schoolgebouw, als symbool van overheidsmacht, te veel verwantschap met een kazerne.
Na de tweede wereldoorlog gaat de school veel meer op in het landschap. Ze wordt functioneel, aantrekkelijk en zelfs comfortabel, vanuit de zorg voor het scheppen van een ruimte waarin het kind tot volle ontplooiing kan komen.

2005 978-2-96005-023-3 48 7,50 1
De ringlanen De ringlanen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 40 CIDEP van de Hallepoort tot het Rogierplein

Deze publicatie neemt de lezer mee voor een tocht door tijd en ruimte langs het traject dat vandaag bekend staat als de ‘Kleine Ring’ rond de Brusselse vijfhoek en vertelt het verhaal van de grote evoluties van dit traject, van de Middeleeuwen tot vandaag. Dit werk behandelt de ringlanen van de Hallepoort tot het Rogierplein en vult aldus het in 1998 verschenen eerste luik aan. De late sloping van de omwallingen in het begin van de 19de eeuw maakte plaats voor grote, met bomen omzoomde wandellanen. De lezer zal uiteraard ook de huidige ordening en gebouwen langs deze brede lanen kunnen (her)ontdekken: de neoklassieke woonhuizen in de omgeving van de Hallepoort, de Cité Fontainas, het Institut des Arts et Métiers met zijn door de art deco geïnspireerde gevel, de Ninoofsepoort, de wijk rond de voormalige Brusselse haven met vele indrukwekkende gebouwen uit de jaren 20 en 30…

2005 978-2-96005-027-1 48 7,50 1
De abdij van Dielegem De abdij van Dielegem Brussel, stad van kunst en geschiendenis 41 Guy Paulus

De abdij van Dielegem is gelegen op de heuvels in het noordwesten van Brussel, in de gemeente Jette. Ze is de oudste van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Ruim 700 jaar lang speelde ze een dominante rol in de wijde omgeving van het Gewest, zowel op godsdienstig en intellectueel vlak, als economisch, sociaal en politiek.

De Franse Revolutie stelde een einde aan de ontwikkeling en het voortbestaan van de abdij. De abtswoning uit de 18de eeuw is het enige overblijfsel van de oude abdij. De vijf jaar durende restauratie van het gebouw die in 1972 voltooid werd, gaf het gebouw een totaal nieuwe bestemming. Voor een deel doet het nu dienst als gemeentelijk museum. Een ander deel wordt gebruikt als ruimte voor recepties en evenementen. De abdij van Dielegem is daarmee ten volle voor iedereen toegankelijk, tot grote vreugde van de liefhebbers van dit soort bekoorlijke en karaktervolle plekjes.

2005 978-2-96005-028-8 48 7,50 1
Het voormalige Coudenbergpaleis Het voormalige Coudenbergpaleis Brussel, stad van kunst en geschiendenis 42 Pierre Anagnostopoulos Jean Houssiau

De heuvel van de Coudenberg vormde sinds de middeleeuwen de verblijfplaats van de heersende vorsten en de centrale administratie van de Nederlanden. Het paleis ontwikkelde zich gedu­rende 800 jaar rond het middeleeuwse woonge­deelte door de bouw van een grote staatsiezaal. de Aula Magna, de hertogelijke kapel en het Baliënplein. De geschiedenis van het voormalige paleis, haard van intens politiek en cultureel leven, valt samen met de geschiedenis van Europa.

In 1731 wordt dit vorstelijk verblijf dat tot de schitterendste van zijn tijd behoorde door een brand verwoest. Archeologische opgravingen hebben talrijke overblijfselen aan het licht gebracht die getuigen van het leven aan het hof tijdens de Bourgondische en Habsburgse periode. De archeologische site is vandaag als museum ingericht… onder het Koningsplein.

Heruitgave

Ook beschikbaar in het Engels in digitale versie (papieren versie uitgeput) evenals in het Spaans en in het Duits (aangeraden verkoopprijs : 7,50€).

2010 D/2006/6860/016 978-2-93045-707-9 48 7,50 1 1
Appartementsgebouwen uit het interbellum Appartementsgebouwen uit het interbellum Brussel, stad van kunst en geschiendenis 43 Pauline van Dijk

Aanvankelijk kende het wonen in een appartementsgebouw in het Brussels Gewest een moeizame start. Het is pas na de Eerste Wereldoorlog, als antwoord op de woning- en materiaalschaarste, dat deze manier van wonen succes zal hebben bij de gegoede burgerij. In de jaren 1920 worden er zeer luxueuze gebouwen opgetrokken. De Résidence Palace is hiervan het voorbeeld bij uitstek. Vanaf de jaren 1930 worden er op veel grotere schaal en voor een iets ruimer publiek appartementsgebouwen gerealiseerd.
Zo worden bijzonder veel interessante appartementsgebouwen verwezenlijkt die een grote variatie tonen wat betreft hun omvang, comfort, stijl en hun plaats in het stedelijk weefsel. De architectuur van sommige van deze gebouwen is echt geslaagd en ze maken dan ook, sinds kort, het voorwerp van beschermingsmaatregelen uit.

2006 D/2006/6860/019 978-2-93045-710-9 48 7,50 1
Het rijksadministratief Centrum Het rijksadministratief Centrum Brussel, stad van kunst en geschiendenis 44 Guido Jan Bral

Het Rijksadministratief Centrum is ontstaan als gevolg van een stedenbouwkundig concept om een reusachtig complex op te richten voor de 14.000 ambtenaren van de centrale administraties. De bouw ervan begon in 1958 en duurde tot 1985. Door zijn concept en de spreiding van de verschillende volumes rond een panoramische terras en geometrische tuinen is het een perfecte illustratie van de modernistische architectuur van de jaren 1960. Dit architecturale manifest van de centrale overheid getuigt van een monofunctionele en monumentale stedenbouwkundige visie die destijds op felle kritiek stuitte. In de nasleep van de federalisering van België werd het complex in 2003 verkocht aan een vastgoedgroep. De verdere toekomst ervan is een belangrijke uitdaging voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Met langspeelfilm van Yves Cantraines "Herinneringen aan een verloren utopie" op DVD
 

2007 D/2007/6860/012 978-2-93045-714-7 47 7,50 1
Het gemeentehuis van Schaarbeek Het gemeentehuis van Schaarbeek Brussel, stad van kunst en geschiendenis 45 Diane de Crombrugghe en het Colignonplein

Het op een nieuw aangelegd plein gebouwde gemeentehuis van Schaarbeek werd in 1887 door Koning Leopold II ingehuldigd. Het plein kreeg de naam van de toenmalige burgemeester Achille Colignon. In 1911 verwoestte een hevige brand  het gebouw. Heropgebouwd en uitgebreid werd het in 1919 door Koning Albert I ingehuldigd. Het weelderige gebouw weerspiegelt de toenmalige ontwikkeling van de gemeente, die haar zelfstandig statuut wou verzoenen met de naburigheid van de Stad Brussel, hoofdstad van het land. Voor de dynamische bourgeoisie was de gemeente dus de ideale locatie om haar creatieve ambities te verwezenlijken. Het gemeentehuis zal  naarst het administratieve hart van de gemeente ook de afspiegeling zijn van haar kunstuitingen en de trots van  haar bevolking.

2006 D/2007/6860/019 978-9-3045-718-5 47 7,50 1
De Marollen De Marollen Brussel, stad van kunst en geschiendenis 46 Marie-Hélène Genon met de bijdrage van Stéphane Demeter

De Marollen zijn één van de meest authentieke wijken van Brussel. Het rijke bouwkundig erfgoed heeft daar zeker veel mee te maken. De geschiedenis en de identiteit van deze wijk weerspiegelen zich immers in zijn stratenpatroon en architectuur. Ze vormen het kader voor een rijk buurtleven gekenmerkt door solidariteit en het verlangen om zichzelf te blijven.

Van de Minimenstraat tot aan de Huidevettersstraat, en van het Kapelleplein tot aan de Hallepoort vinden de Marollenaars alles wat ze voor hun dagelijks leven nodig hebben: huisvesting, scholen, ziekenhuizen, kerken, werk en ontspanning… Dit boekje wil aan de hand van dit patrimonium een nieuwe kijk bieden op deze unieke Brusselse wijk.

2007 D/2007/6860/022 978-2-93045-720-8 47 7,50 1 1
De cafés van Brussel De cafés van Brussel Brussel, stad van kunst en geschiendenis 48 Anne-Marie Pirlot

De cafés van Brussel zijn zowel geschiedenis als erfgoed. Ze bestaan in vele soorten – oud en nieuw, artistiek, politiek of volkscafé – maar zijn onlosmakelijk verbonden met het stedelijke landschap. Als plaatsen voor ontmoeting en sociaal contact dragen ze bovendien bij tot de menselijkheid van de stad.

Brussel heeft een lange cafétraditie, van de 19de eeuwse estaminets tot de cafés vn vandaag, van de cafés-brasseries uit de jaren dertig tot de literaire cafés, en kan net als andere grote Europese steden prat gaan op een aantal mythische cafés: La Mort Subite, de Fallstaf, de Cirio, L'Archiduc, Het Goudblommeke in Papier …  Echte instellingen en levende getuigen van ons culturele erfgoed.

2009 D/2009/6860/004 978-2-9305-735-2 48 7,50 1 1
Het rurale erfgoed Het rurale erfgoed Brussel, stad van kunst en geschiendenis 49 Marc Meganck

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest telt nog talrijke monumenten en landschappen die herinneren aan een ruraal verleden dat nog niet zo lang voorbij is. Boerderijen, schuren, molens, broodovens, weiden en akkers zijn de stille getuigen van een essentieel stuk sociaal-economische geschiedenis van het gewest. Dit rurale erfgoed, van de VVoluwevallei over Evere en Neder-Over-Heembeek tot Neerpede, verschaft ons kostbare informatie over de vroegere woonvormen, de landbouwtechnieken en de wijze waarop de mens het natuurlijke milieu naar zijn hand heeft gezet.

2009 D/2009/6860/014 978-2-93045-743-7 47 7,50 1 1
Het militaire erfgoed Het militaire erfgoed Brussel, stad van kunst en geschiendenis 50 Benoit Mihail

Men vergeet weleens dat Brussel een rijk militair verleden heeft. Vanaf haar ontstaan vormde het Belgische leger een van de pijlers van de nationale identiteit en was zij zichtbaar aanwezig in de eerste stad van het Rijk. Een veelvoud aan majestueuze kazernes in verschillende bouwstijlen liggen verspreid over Brussel. Zij zullen een belangrijke rol spelen in het sociale leven uit die tijd: het ruwe bestaan van de soldaten en hun escapades in de wijken rondom. Maar het is vooral de uitdaging om vele honderden manschappen onderdak te bezorgen en de technische vooruitgang die hen vorm zullen geven.

De geschiedenis van de kazernes is ook deze van de verstedelijking van de agglomeratie. Wanneer het leger hen verlaat worden zij de inzet van een van de grootste herbestemmingplannen die de stad ooit gekend heeft met zeer uiteenlopende resultaten. Een evolutie die nog steeds voortduurt.

2010 D/2010/6860/016 978-2-93045-758-1 48 7,50 1 1
Brugmann, een parkziekenhuis van Victor Horta Brugmann, een parkziekenhuis van Victor Horta Brussel, stad van kunst en geschiendenis 51 Patrick Burniat Judith le Maire

De site van het Brugmannziekenhuis, een opmerkelijk architecturaal en landschappelijk geheel, werd gerealiseerd door Victor Horta tussen 1906 en 1923.

De uitbundige lijnen van de art nouveau, waaraan de architect zijn faam dankt zijn hier volledig afwezig. Het gebouwencomplex is inventief door de diversiteit aan vormen en het ontwerp kreeg veel lof voor haar functionele, bouwkundige en esthetische kwaliteiten. Dit 'parkziekenhuis', een architectuur op mensenmaat is uitgewerkt in paviljoenvorm en ingeplant in een prachtige groene omgeving.

In 1933 werd de Geneeskundige Stichting Koningin Elisabeth opgericht. Het gebouw ontworpen door architect Henry Lacoste is een pronkstuk van art deco in Brussel.

Sinds 1994 wordt de site geherstructureerd met het oog op zijn modernisering en behoud. De nieuwe uitbreidingen zijn ontworpen in de geest van de bestaande architectuur. Dat geldt ook voor de restauratie van de  voormalige kapel, die in 2005 beschermd werd. De interventies tonen mooi aan hoe architecturale vernieuwing en monumentenzorg hand in hand kunnen gaan.

2011 D/2011/6860/017 978-2-93045-774-1 47 7,50 1 1
Ganshoren Ganshoren Brussel, stad van kunst en geschiendenis 52 Géry Leloutre Hubert Lionnez Tussen stad en natuur

Het architecturaal erfgoed van de gemeente Ganshoren is gekenmerkt door een opvallende diversiteit. Hieruit blijkt duidelijk hoe sinds het einde van de 19de eeuw op het vlak van ruimtelijke ordening inspanningen zijn geleverd om in deze gemeente van het Brussels Gewest het evenwicht te behouden tussen stad en natuur. Het huidige Ganshoren is het resultaat van opeenvolgende stedenbouwkundige visies. Dit boek vertelt het verhaal hierachter en neemt de lezer mee op een reis doorheen de boeiende geschiedenis van de Brusselse architectuur en stedenbouw.

 

2013 D/2013/6860/002 978-2-93045-788-8 47 7,50 1 1
De wijk Hoogte Honderd De wijk Hoogte Honderd Brussel, stad van kunst en geschiendenis 53 Anne-Marie Pirlot

Welke Brusselaar kent de wijk Hoogte Honderd niet? Haar opmerkelijke ligging, haar stervormige stratenplan rondom een van de merkwaardigste kerkgebouwen van het Brussels Gewest en de kwaliteitsvolle architectuur van de woningen die haar straten afboorden, maken haar tot een bijzonder geheel.

Dit nummer brengt voor het eerst het verhaal van haar ontwikkeling aan het begin van de twintigste eeuw. Archiefonderzoek bracht aan het licht dat de wijk oorspronkelijk deel uitmaakte van een veel groter stedenbouwkundig plan dat zelfs de grens met de gemeente Ukkel overschreed. Daarnaast komen de vele gekende architecten die hier aan het werk waren aan bod en wordt uiteraard ingezoomd op de bouw van de nog steeds tot de verbeelding sprekende Sint-Augustinuskerk.

Deze publicatie is geïllustreerd met tal van ongepubliceerde documenten en is enkel daarom al een must voor de liefhebber van de Brusselse stedenbouw en architectuur uit het begin van vorige eeuw.

2014 978-2-87584-057-8 48 7,50 1 1
Zwembaden Zwembaden Brussel, stad van kunst en geschiendenis 54 Marie Resseler en openbare baden in Brussel

Bijna elke gemeente van het Brussels Gewest heeft haar eigen openbaar zwembad. Deze worden vandaag zo druk bezocht dat we ons nog moeilijk kunnen voorstellen dat ze iets meer dan honderd jaar geleden eenvoudigweg niet bestonden. 

Wist u trouwens dat hun ontstaan minder te maken heeft met sport dan met hygiëne? Wat weet u over ‘zwemscholen’? Wat stond bekend als het 'Honnekensbad'? Waar stond het eerste overdekte zwembad van Brussel? Wist u dat de hoofdstad in het interbellum zeker drie openluchtzwembaden telde?

Dit nieuwste nummer in de reeks geeft een antwoord op al deze vragen en brengt de geschiedenis van de Brusselse zwembaden tot leven: een boeiend verhaal over architectuur, technisch vernuft, sport, mode en sociale ontvoogding.

2015 978-2-87584-067-7 48 7,50 1 1
Sulle tracce di Remigio Cantagallina - Passeggiata Sulle tracce di Remigio Cantagallina - Passeggiata De weergangen 2017

Questo opuscolo vi invita a scoprire la Bruxelles di inizio del Seicento grazie al diario di viaggio dell’artista fiorentino Remigio Cantagallina (Borgo San Sepolcro 1575 – Firenze 1656). Una passeggiata dalla porte de Hal fino al Botanique, essenzialmente nella parte alta della città dove sorgevano edifici emblematici, come il palazzo del Coudenberg, la collegiale dei Santi Michel-et-Gudule e dimore aristocratiche.

2017 gratis 1
Het erfgoed schrijft onze geschiedenis Het erfgoed schrijft onze geschiedenis Tijdschrift Erfgoed Brussel Extra nummer Extra nummer

Ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van de ordonnantie van 4 maart 1993 inzake het behoud van het onroerend erfgoed in Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft de Directie Monumenten en Landschappen het initiatief genomen om een speciale editie van het tijdschrift Erfgoed Brussel te wijden aan het erfgoed van het Brussels Gewest in zijn geheel.

Onder  leiding van een uitgebreid redactiecomité hebben veertien gespecialiseerde auteurs – kunsthistorici, historici, archeologen, botanici en landbouwingenieurs – de uitdaging aanvaard om op enkele bladzijden een synthese te schetsen van de geschiedenis van de productie van erfgoed in Brussel. Hiertoe heeft het Gewest een beroep gedaan op haar fotografen en heeft de iconografische fondsen van het Documentatiecentrum van het Bestuur van Ruimtelijke Ordening en Huisvesting. Hierdoor werd de integratie van het erfgoed in het stedelijk landschap in de verf gezet.

Dit deel van de geschiedenis van Brussel, weergegeven aan de hand zijn architecturaal erfgoed, is in sprong tot de 20ste eeuw. Een bijkomend zesde deel is diachronisch opgevat en is gewijd aan de  nijverheid en aan ruimtelijke ontwikkelingen die hun stempel hebben gedrukt op het gewestelijke landschap.

De meeste monumenten, landschappen, gehelen en archeologische sites die hierna aan bod komen, genieten in dat opzicht nu al een wettelijke bescherming. Het ‘Register van het beschermd erfgoed‘ kan worden geraadpleegd op de website: erfgoed.brussels
Andere zullen daarvoor prioritair in aanmerking komen tijdens de komende beschermingscampagnes. Nog andere zijn opgenomen in de ‘Inventaris van het bouwkundig erfgoed‘, die ook online toegankelijk is op www.irismonument.be

Deze publicatie is een onderdeel van het algemeen proces van erfgoedbehoud. De sensibilisering van het publiek, en in het bijzonder de inwoners van Brussel, is immers een onmisbaar instrument.
De trouw van de honderden abonnees van dit tijdschrift is de mooiste blijk van dank voor het intensieve werk van het redactieteam.

2013 978-2-93045-794-9 260 25,00
Brussel - Uitbreiding Oost Brussel - Uitbreiding Oost À la carte 2015

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2015 D/2015/6860/007 gratis 1
Brussel - Vijfhoek Brussel - Vijfhoek À la carte 2015

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2015 D/2015/6860/008 gratis 1
Ganshoren Ganshoren À la carte 2014

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2014 D/2014/6860/006 gratis 1
Jette Jette À la carte 2014

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2014 D/2014/6860/005 gratis 1
Anderlecht Anderlecht À la carte 2009

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2009 D/2009/6860/001 gratis 1
Oudergem Oudergem À la carte 2012

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2012 D/2012/6860/004 gratis 1
Sint-Agatha-Berchem Sint-Agatha-Berchem À la carte 2013

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2013 D/2013/6860/009 gratis 1
Etterbeek Etterbeek À la carte 2007

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2007 D/2007/6860/004 gratis 1
Evere Evere À la carte 2011

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2011 D/2011/6860/003 gratis 1
Vorst Vorst À la carte 2010

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2010 D/2010/6860/001 gratis 1
Elsene Elsene À la carte 2008

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2008 D/2008/6860/001 gratis 1
Koekelberg Koekelberg À la carte 2013

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2013 D/2013/6860/008 gratis 1
Sint-Jans-Molenbeek Sint-Jans-Molenbeek À la carte 2006

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2006 D/20067/6860/006 gratis 1
Sint-Gillis Sint-Gillis À la carte 2007

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2007 D/2007/6860/003 gratis 1
Sint-Joost-Ten-Noode Sint-Joost-Ten-Noode À la carte 2006

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2006 D/20067/6860/002 gratis 1
Schaarbeek Schaarbeek À la carte 2009

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2009 D/2009/6860/002 gratis 1
Ukkel Ukkel À la carte 2010

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2010 D/2010/6860/002 gratis 1
Watermaal-Bosvoorde Watermaal-Bosvoorde À la carte 2012

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2012 D/2012/6860/003 gratis 1
Sint-Lambrechts-Woluwe Sint-Lambrechts-Woluwe À la carte 2011

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2011 D/2011/6860/004 gratuit 1
Sint-Pieters-Woluwe Sint-Pieters-Woluwe À la carte 2008

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2008 D/2008/6860/002 gratis 1
De eerste omwalling - Wandelkaart De eerste omwalling - Wandelkaart De weergangen 2014/3

De eerste stadsomwalling dateert uit de 13de eeuw en biedt ons de mogelijkheid om de stad doorheen haar geschiedenis te herontdekken. Het tracé van de muur voert ons door allerlei buurten en verschillende eeuwen. We ontdekken dat de verdedigingsmuur nooit helemaal is verdwenen… Hier zien we nog een toren en een stuk muur, daar overleeft de omwalling in een straatnaam, wat verder verraadt de stadsstructuur haar aanwezigheid. Tijdens de wandeling leren we dat we de muur overal kunnen ontwaren, als we maar met voldoende aandacht kijken.

(Derde uitgave)

2014/3 gratis 1
De tweede omwalling - Wandelkaart De tweede omwalling - Wandelkaart De weergangen 2015/3

Dagelijks gebruiken we de kleine ring van Brussel. Maar waarom zouden we haar niet eens al wandelend ontdekken, zoals de Brusselse bourgeoisie dit deed in de 19de eeuw? Het is een, wandeling die ons meeneemt naar de prachtige aristocratische woningen van vroeger, de prestigieuze openbare gebouwen en de resten van het versterkte verleden van Brussel. Zo herontdekken we de stad vanaf haar middeleeuwse verleden tot haar hedendaagse drukte.

(Derde uitgave)

2015/3 gratis 1
De eerste omwalling - Wandelgids De eerste omwalling - Wandelgids De weergangen 2008

Deze brochure gidst je te voet of met de fiets langs de overblijfselen van de eerste omwalling van Brussel.
De eerste stadsomwalling van Brussel dateert uit de 13e eeuw. Het traject omsluit de verschillende polen die de stad hebben gevormd: het hertogelijk paleis op de Coudenberg, de handelshaven aan de Zenne en de Sint-Michiels- en Goedelekathedraal, en bepaalt mee de definitieve structuur van het stadscentrum. Aangezien de walmuur nooit systematisch ontmanteld werd, integreerde het stadsweefsel beetje bij beetje zijn structuur. Vandaag bestaan hier en daar nog materiële overblijfselen van de omwalling. Elders verwijzen slechts de vorm van een plein of een straatnaam naar de vroegere aanwezigheid van de muur.
Deze wandeling voert je in het spoor van kenners. Zij laten je de stad verkennen vanaf de oude weergang en daarbij zal geen enkel detail je ontgaan …

 

2008 D/2008/6860/022 56 gratis 1
De tweede omwalling - Wandelgids De tweede omwalling - Wandelgids De weergangen 2008

Deze brochure gidst je te voet, met de metro en met de tram over het tracé van de tweede omwalling van Brussel.
De middeleeuwse omwalling dateert uit de 14e eeuw. Op de Hallepoort na is zij volledig verdwenen, maar zij drukt tot op vandaag onmiskenbaar een stempel op de stad. Het huidige traject van de kleine ring is het resultaat van de tweede omwalling dit tussen 1360 en 1400 werd gebouwd.  Op het einde van de 17e eeuw werd zij ingrijpend gewijzigd en verbouwd, maar het traject bleef zo goed als ongewijzigd. Vanaf de 18e eeuw en vooral in het begin van de 19e eeuw werd de omwalling afgebroken en werden op hetzelfde traject boulevards aangelegd waar het aangenaam wandelen was. Welnu, deze wandelbrochure leidt je langs de sporen die werden nagelaten door deze achtereenvolgende lagen…

 

2008 D/2008/6860/010 56 gratis 1
Remigio Cantagallina - Guidebook Remigio Cantagallina - Guidebook De weergangen 2017

A Florentine artist in Brussels in the early 17th century

There are works in the iconography of a city that stand out due to their originality and major documentary value, and this certainly applies to the drawings of Remigio Cantagallina. This brochure invites you to discover Brussels and the surrounding region in the early 17th century through the travel journal of the Florentine artist. It starts with a tour through the Pentagon, from the Halle Gate to the former Schaerbeek Gate (Botanique), travelling mainly through the upper town, across neighbourhoods where emblematic buildings such as Coudenberg Palace and the Collegiate Church of Saint Michael and Saint Gudula were concentrated, as well as a significant number of aristocratic townhouses, including Hôtel de Bournonville and Hôtel d’Hoogstraeten. The guidebook then suggests a number of excursions outside the city centre, following in Cantagallina’s footsteps towards Saint-Gilles, Anderlecht, Forest and Etterbeek.

 

2017 D/2017/6860/015 64 gratis 1
Remigio Cantagallina - Wandelgids Remigio Cantagallina - Wandelgids De weergangen 2017

Een Florentijns kunstenaar in Brussel in het begin van de 17de eeuw

De iconografie van een stad bevat soms werken die opvallen door originaliteit en grote documentaire waarde. Dat geldt voor de tekeningen van Remigio Cantagallina. Deze brochure nodigt u uit om aan de hand van het reisschetsboek van de Florentijnse kunstenaar Brussel en zijn omgeving aan het begin van de 17de eeuw te ontdekken. Een eerste wandeling leidt u door de Vijfhoek van de Hallepoort tot aan de voormalige Schaarbeeksepoort (Kruidtuin). Ze loopt voornamelijk door de wijken van de bovenstad met zijn concentratie aan karakteristieke gebouwen zoals het Coudenbergpaleis en de Sint-Michiel-en-Sint-Goedelekerk, naast tal van patriciërswoningen zoals het hof van Bournonville en het hof van Hoogstraten. De gids bevat verder enkele wandelingen in de voetsporen van Cantagallina door Sint-Gillis, Anderlecht, Vorst en Etterbeek.

 

2017 D/2017/6860/014 64 gratis 1
Het Eenmansstraatje - Wandelkaart Het Eenmansstraatje - Wandelkaart De weergangen 2017

De rijke geschiedenis van een middeleeuwse wijk midden in het stadscentrum kon dank zij archeologisch onderzoek herbelicht worden. Deze opgravingen werden uitgevoerd van september 2014 tot en met januari 2015.

Ze vonden plaats langsheen het voormalige Eenmansstraatje en vóór de wederopbouw van het grote binnenterrein van een huizenblok dat in de jaren 1960 omwille van onbewoonbaarheid vernield werd.

Deze site, gelegen tussen de Grasmarkt, de Beenhouwersstraat, de Ossekopgang en de Huidenmarkt, kent een continue bewoning vanaf de 12de eeuw.

2017 gratis
De Brusselse paleizen - Wandekaart De Brusselse paleizen - Wandekaart De weergangen 2017/2

Dit ‘visitekaartje’ van de paleizen van Brussel wil u uitnodigen om de gebouwen te ontdekken die sinds het einde van de middeleeuwen achtereenvolgens dienst hebben gedaan als stadsresidenties van de vorsten. Het Paleizenplein, het Koningsplein en het Museumplein verbinden deze historische machtskernen, waarin tegenwoordig de cultuurschatten van de hoofdstad zijn samengebracht. Het Museum van de Coudenberg en het BELvue Museum stellen u een compleet historisch parcours voor.

(Twede uitgave)

2017/2 gratis 1
De Kunstberg - Wandelkaart De Kunstberg - Wandelkaart De weergangen 2017/2

Tijdens deze wandeling verkennen we Brussels grootste culturele ensemble, de museumwijk, die vanouds ook de plaats is waar de vorstelijke macht was geconcentreerd. De Kunstberg ligt tussen de boven- en de benedenstad en dankt zijn aanblik aan opeenvolgende stedenbouwkundige ingrepen gespreid over bijna 1000 jaar. Deze folder is bedoeld als leidraad in dit historische labyrint dat het hart van de stad vandaag nog steeds is.

(Twede uitgave)

2017/2 gratis 1
De galerijen - Wandelkaart De galerijen - Wandelkaart De weergangen 2017/2

In het BIP – Brussel Info Plein – en in de Sint-Gorikshallen kan u zowel praktische informatie als toeristische documentatie vinden om het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te ontdekken en te bezoeken. Om beide gewestelijke polen met elkaar te verbinden, werd een wandeling uitgestippeld doorheen de vele wandel- en winkelgalerijen die Brussel rijk is. Een originele manier om door Brussel te kuieren!

(Twede uitgave)

2017/2 gratis 1
Zavelwijk - Wandelkaart Zavelwijk - Wandelkaart De weergangen 2017

Ontdek de vele aspecten van de Zavel, een wijk die veel meer te bieden heeft dan enkel antiquariaten! Vanaf de middeleeuwen ontwikkelde deze wijk zich tussen de kongingswijk en de Marollen, om tijdens de 16de en 17de eeuw uit te groeien tot een van de belangrijkste Brusselse aristocratische wijken. Bezoek tussen de Rollebeekstraat en de Wolstraat de Grote Zavel, de Onze-Lieve-Vrouwekerk, de Kleine Zavel en le quartier de l’Astre.

2017 gratis 1
Belgische Revolutie - Wandelkaart Belgische Revolutie - Wandelkaart De weergangen 2017

Deze wandeling neemt u mee op stap door het Brussel van de Belgische revolutie van 1830. Vanaf het Muntplein tot de Schaarbeeksepoort, via het Martelaarsplein en het Congresplein, komt u op plaatsen die een rol gespeeld hebben bij het ontstaan van België. Eveneens zal u kennis maken met belangrijke gebeurtenissen en personen die bijdroegen aan de opstand tegen de Nederlanden van Willem I, die leidde tot de onafhankelijkheid: de voorstelling van De Stomme van Portici, de Septemberdagen, het Nationaal Congres, het Voorlopig Bewind, enz.

2017 gratis 1
Archeologische opgraving Zinnikstraat 32 in Brussel Archeologische opgraving Zinnikstraat 32 in Brussel Archeologie in Brussel 13-1 Heyvaert Bert Kellner Tina 2016 D/2016/6860/018 59 1
Stijlen gerecycleerd Stijlen gerecycleerd Tijdschrift Erfgoed Brussel 19-20

Dubbel nummer

Dit nummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel is gewijd aan het thema  van de Open Monumentendagen 2016 ‘Stijlen gerecycleerd’ en onderzoekt de bouwstijlen geïnspireerd op het verleden, meer bepaald de neo- en historiserende stijlen uit de 19de eeuw: neogotiek, neoclassicisme, neorenaissance, neoromaans en eclecticisme, maar ook recentere stijlen zoals het regionalisme of het postmodernisme. Naast technische en economische overwegingen, laten de auteurs ook de ideologische, politieke en religieuze motieven zien die hebben meegespeeld in de stilistische keuzes van elke architecturale beweging en periode. Het stedelijk erfgoed wordt zo ook een beetje een geschiedenisboek belichaamd door gebouwen en landschappen. Het is tevens een uitnodiging om onze dagelijkse leefomgeving eens met andere ogen te bekijken.

2016 D/2016/6860/012 978-2-87584-132-2 160 20,00
De gemeentehuizen De gemeentehuizen Tijdschrift Erfgoed Brussel 18

Dit 18de nummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel staat in het teken van de gemeentehuizen.
Het gemeentehuis of het stadhuis zijn belangrijke referentiepunten in het leven van de Brusselaars. Deze gebouwen behoren tot het gemeentelijk erfgoed, waarvan ze ook een belangrijk artistiek en historisch gedeelte huisvesten. In een veelheid van stijlen, van de oudste tot de meest recente, van de meest monumentale tot de meest bescheiden, is elk van die gebouwen een afspiegeling van de periode waarin het gebouwd is, maar ook van de volgende  decennia waarin zij omgevormd en aangepast werden aan een realiteit die zich nog steeds ontwikkelt sinds de 19e eeuw.
Wij nodigen u vervolgens uit om Brussel vanuit de lucht te ontdekken door middel van de website HemelsBrussel. Reis doorheen de 20de eeuw dankzij de opeenvolgende campagnes van verticale luchtfoto’s die nu geschikt gemaakt voor online raadpleging, aangevuld met vele andere iconografische documenten uit de openbare collecties. Een mooi voorbeeld van hoe het historisch erfgoed dankzij digitale tools steeds toegankelijk wordt voor iedereen.
Dit nummer opent tot slot zijn kolommen voor de inwoners tot wie de fotowedstrijd “En u? Hoe ziet u het Brussels erfgoed?” was gericht die in 2015 werd georganiseerd door de Directie Monumenten en Landschappen. De gekozen foto’s illustreren een andere visie op het erfgoed dan die van de experts, een zienswijze die meer verankerd is in de geschiedenis van het dagelijkse stedelijke erfgoed.

2016 978-2-87584-130-8 120 10,00
Brussel - Uitbreiding Zuid Brussel - Uitbreiding Zuid À la carte 2016

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2016 D/2016/6860/008 gratis 1
Brussel - Laken Brussel - Laken À la carte 2016

Bekijk uw gemeente met nieuwe ogen.

Ontdek al de pareltjes van klein erfgoed die u dagelijks omringen, leer ongekende hoekjes kennen,  volg het parcours en speel het spel mee. In deze collectie worden de Brusselse gemeentes in de kijker gezet in een rijkelijk geïllustreerde praktische wandelbrochure, waarmee u op stap kan of die u gezellig thuis kan doorbladeren.

2016 D/2016/6860/009 gratis 1
In de voetsporen van Remigio Cantagallina - Wandelkaart In de voetsporen van Remigio Cantagallina - Wandelkaart De weergangen 2017 Wandeling

Deze folder nodigt je uit om het vroeg 17de-eeuwse Brussel te ontdekken aan de hand van het schetsboek van de Florentijnse artiest Remigio Cantagallina (Borgo San Sepolcro 1575 – Firenze 1656). Een wandeling zal je meevoeren van de Hallepoort tot aan de Kruidtuin, doorheen de Brusselse bovenstad met zijn concentratie aan karakteristieke gebouwen zoals het Coudenbergpaleis, de collegiale Sint-Michiels en Sint-Goedelekerk en talrijke adellijke hoven.

2017 gratis 1
In the footsteps of Remigio Cantagallina - Tour In the footsteps of Remigio Cantagallina - Tour De weergangen 2017

This leaflet invites you to discover Brussels in the early 17th century through the travel journal of the Florentine artist Remigio Cantagallina (Borgo San Sepolcro 1575 - Florence 1656). It is a tour from Halle Gate to the Botanical Garden, mainly in the upper town, where emblematic buildings such as the Palace of Coudenberg/Koudenberg and the Collegiate Church of Saint Michael and Saint Gudula were concentrated, as well as numerous aristocratic townhouses.

2017 gratis 1
Étude géoarchéologique du site de la rue des pierres nos 18-20 et rue Henri Maus nos 33 à 47 à Bruxelles Étude géoarchéologique du site de la rue des pierres nos 18-20 et rue Henri Maus nos 33 à 47 à Bruxelles Archeologie in Brussel 9-6 Devos Yannick Nicosia Cristiano 2017 D/2017/6860/018 32 gratis 1
Zoniënwoud Zoniënwoud Tijdschrift Erfgoed Brussel 14

Brussel verdient wel degelijk zijn reputatie als groene hoofdstad. Het dossier van het nummer 14 van Erfgoed Brussel is gewijd aan het Zoniënwoud en bundelt de bijdragen van landbouwkundigen, archeologen, plantkundigen, dendrologen, historici, kunsthistorici, ingenieurs, landschapsarchitecten en pedologen die recent baanbrekend onderzoek hebben verricht om het Zoniënwoud beter te begrijpen en te beheren en het voortbestaan ervan op lange termijn te verzekeren.


Het Zoniënwoud dat vooral bekend is om zijn befaamde ‘beukenkathedraal’, dankt zijn unieke karakter onder meer aan het feit dat het boslandschap bijzonder goed bewaard is gebleven, waardoor zijn natuurlijke prehistorische reliëf dat ongeveer 10.000 jaar oud vrijwil intact is gebleven. Al vanaf de middeleeuwen werden maatregelen genomen voor het behoud en de duurzame exploitatie van het bos, en dit bosbeheer evolueerde in de loop van de tijd en tot op vandaag naargelang de behoeften, inzichten en gevoeligheden. In 2014 hebben de drie Belgische regio’s een intentieverklaring ondertekend om dit in meerdere opzichten uitzonderlijke bosmassief samen met andere Europese primaire beukenwouden te laten opnemen in de werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Daarnaast geeft de geschiedenis van twee Brusselse parken - het Leopoldpark en het park van Laken - inzicht in de dynamiek die aan het einde van de 19de eeuw heeft geleid tot hun ontwikkeling en hun betekenis voor de stad van vandaag.  
 

2015 978-2-87584-115-5 128 10,00
Zaden- en vruchtenonderzoekvan de zwarte lagen op de site Steenstraat / H. Mausstraat in Brussel Zaden- en vruchtenonderzoekvan de zwarte lagen op de site Steenstraat / H. Mausstraat in Brussel Archeologie in Brussel 9-5 Speleers Lien 2016 D/2016/6860/027 34 1
De Brusselse industrie. Twee en een halve eeuw evolutie Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 1 Vandermotten Christian 2015 16 1
Spoor, stad en industrie. Sporen van de economische ontwikkeling van Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 2 Mahieu Maarten Van der Hallen Peter

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 14 1
De kranen en portaalkranen van het kanaal van Charleroi Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 3 Vanderhulst Guido Bouteiller Anna

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 8 1
Brusselse fabrieken en ateliers binnenin het bouwblok. Een verborgen industrieel erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 4 van Praag Yannik

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 12 1
Brouwerij Atlas. Industrialisering van een sector Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 5 De Fossé Marianne

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 14 1
Het Maison Helman Céramiques. Een halve eeuw bedrijfgeschiedenis Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 6 Baeck Marco

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 18 1
De Citroëngarage te Brussel. Modern industrieel erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 7 Nijs Joke Stroobants Thomas

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 16 1
De naoorlogse moderniteit aan het stuur. Drie opmerkelijke garages in Brussel (1949-1963) Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 8 Devos Rika Espion Bernard Provost Michel

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 12 1
Brussel, stad van kantoren. Het Berlaymontgebouw en de transformatie van de Leopoldswijk Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 9 Sterken Sven

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 18 1
Industriële archeologie. Het begin van een nieuwe discipline Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 10 Basyn Jean-Marc

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 6 1
Documentatie en onderzoek naar industrieel erfgoed. Onderzoekreflecties Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 11 Bertels Inge Wouters Ine

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 8 1
Vrijwaring van het industrieel erfgoed in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 12 Lelièvre Harry Muret Muriel

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 10 1
De oorlogsschadearchieven. Primaire bron voor de studie van het industrieel erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 13 Antoine François Lemoine Thierry

Dossier : Ateliers, fabrieken en kantoren

2015 12 1
Internationaal Fotografisch Experiment met Monumenten Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 14

PLUS

2015 14 1
PLUS Artikels uit Erfgoed Brussel 15-16 - 15

Varia

1/ En u? Hoe ziet u het Brussels erfgoed?

2/ Het industrieel erfgoed in 18 delen

2015 4 1
Architectuur sinds de Tweede Wereldoorlog Architectuur sinds de Tweede Wereldoorlog Open monumentendagen 2008 Collectief

De architectuur uit de tweede helft van de twintigste eeuw worst-met een imagoprobleem Het naoorlogse modernisme wordt algemeen beschouwd als louter functionalistisch, zielloos en gemaakt met minderwaardige materialen. Het postmodernisme wordt beschuldigd van megalomanie en kitscherigheid. Sprekend voor dit gebrek aan appreciatie is het toenemend aantal gebouwen, sommige nauwelijks dertig jaar oud, die een volledige renovatie ondergaan waarbij alle oorspronkelijke elementen op de schroothoop belanden. De naoorlogse architectuur lijkt wel met uitsterven bedreigd.

Deze publicatie probeert tot een meer genuanceerd beeld te komen. Kunnen we monumentwaarde toekennen aan een gebouw dat nog geen mensenleven oud is? Wat kenmerkt de Belgische architectuur van de laatste vijftig jaar? Wat met Brussel en het fenomeen 'verbrusseling'? Onze levensstijl is sinds de Tweede Wereldoorlog drastisch gewijzigd, hoe vertaalt zich dat in onze woning? Architecten zoals Willy Van Der Meeren hebben voor sociale huisvestingmaatschappijen volop geëxperimenteerd, zowel op het vlak van woonconcepten als op bouwtechnisch vlak. Hoe zit het met de conservatie en restauratie van deze experimentele gebouwen?

2008 978-2-93045-729-1 159 20,00
Lichaam en Geest Lichaam en Geest Open monumentendagen 2006 Collectief

Scholen, bibliotheken, zwembaden en sportstadions,… we brengen er heel wat tijd door. Ze zijn zo vanzelfsprekend dat we vaak niet stilstaan bij hun bouwkundige waarde. Er zijn echter heel wat pareltjes van deze architectuur te vinden.

We brengen deze plaatsen van kennis en educatie samen onder de titel 'Lichaam en Geest', uiteraard een verwijzing naar 'een gezonde geest in een gezond lichaam'. Dit motto heeft vandaag een eerder moraliserende ondertoon en roept zelfs negatieve connotaties op. Daarom is het interessant om terug te gaan naar de bron. Wat bedoelde de Romeinse satiredichter Juvenalis nu juist met mens sana in corpore sano?

Vele sporten vereisen een eigen infrastructuur. Dit heeft vaak aanleiding gegeven tot interessante architectonische aspecten. Binnen de Brusselse context zijn er een groot aantal realisaties (bewaard of verdwenen) en nooit uitgevoerde projecten die onze aandacht verdienen.

In de voorbije twee eeuwen kenden de scholen en hun architectuur een interessante evolutie. We bekijken de pedagogische theorieën,  hygiënistische ideeën en ideologische principes die aan de basis liggen van deze ontwikkeling.

Onder invloed van de industriële revolutie zal in heel Europa het artistiek onderwijs belangrijke hervormingen kennen en ontstaan musea en openbare bibliotheken. In Brussel speelt Charles Buls een belangrijke rol in deze evolutie.

2006 978-2-93045-705-5 147 20,00
Van andere oorden Van andere oorden Open monumentendagen 2009 Collectief

Gebouwen, parken en tuinen zijn bijna altijd het resultaat van een versmelting van eigen met vreemde elementen. Stijlen, typologieën, materialen en technieken zijn allemaal onderhevig aan beïnvloeding en uitwisseling, soms zichtbaar maar niet altijd. Van andere oorden onderzoekt dit boeiend fenomeen voor wat Brussel betreft en behandelt:

  • Twee eeuwen bewogen Brusselse geschiedenis, een evenwichtsoefening tussen eigen en vreemd;
  • Het piepjonge België op zoek naar een eigen identiteit via de constructie van een nationaal verleden en bijbehorend patrimonium;
  • De exotisch getinte architectuur in onze hoofdstad, haar oorsprong, succes en ondergang;
  • Buitenlandse landschapsarchitecten aan het werk in onze parken en tuinen, de introductie van vreemde decoratieve motieven en de invoer van exotische plantensoorten;
  • Beaux-Arts en cottagestijl, fundamenteel verschillend en toch broederlijk naast elkaar in de straten van Brussel, hun ontstaan en evolutie;

Een thema om zich in te verdiepen...

2009 978-2-930457-47-5 162 20,00
Licht en Verlichting Licht en Verlichting Open monumentendagen 2007 Collectief

Van het subtiele kleurenspel van een glasraam tot het torengebouw als lichtbaken in het stedelijk weefsel, Licht en verlichting is een verhaal zo oud als de bouwkunst zelf. Een thema met vele facetten; We belichten er in dit boek enkele die belangrijk zijn voor het Brussels erfgoed:

  • de impact van de evolutie van het kunstlicht op het dagelijkse leven in een stad als Brussel;
  • de werking van het licht in de architectuur rond de eeuwwisseling; de industrie van het licht zelf wordt onder de loep genomen, van kaarsenmaker tot elektriciteitscentrale;
  • Brussel telde vroeger vele kunstenaarsateliers, wat maakt ze bijzonder en hoe herkennen we ze in het straatbeeld?
  • verlichting als commercieel lokmiddel, een nieuw fenomeen in het interbellum;
  • de opkomst van het moderne kantoorgebouw met zijn gordijngevel en landschapsbureau.
2007 978-2-93045-716-1 171 20,00
Steen & Co Steen & Co Open monumentendagen 2010 Collectief 2010 978-2-93045-756-7 168 20,00
Restauratie en Conservatie Restauratie en Conservatie Open monumentendagen 2011 Collectief

De juiste condities creëren voor het beschermen van een kunstwerk binnen een museum is relatief gemakkelijk. Voor een monument of landschap is dit oneindig veel moeilijker. Niet alleen zijn zij constant blootgesteld aan de natuurelementen maar met zelden werden zij in de loop van hun bestaan aangepast om te beantwoorden aan nieuwe noden. Bovendien kan de bestemming van een gebouw wijzigen. De vraag is dan niet enkel hoe maar ook wat te behouden. Restauratie en conservatie zijn hulpmiddelen die bijdragen tot het vrijwaren van een monument of landschap voor de toekomst.

In het eerste deel van deze publicatie wordt de evolutie van de restauratie en conservatiefilosofie belicht. Wanneer ontstond de notie monumentenzorg? Een overzicht van de belangrijkste en soms zeer tegenstrijdige visies uit de 19de eeuw en hun invloed op sommige van de belangrijkste Brusselse monumenten.

Ondanks haar beperkingen is het Charter van Venetië nog steeds het belangrijkste document in de geschiedenis van de monumentenzorg, een analyse van haar belangrijkste principes, de diverse interpretaties en toepassingen in binnen- en buitenland.

  • In het tweede deel volgen zeven Brusselse casestudies die elk een verschillend aspect belichten van de actuele praktijk:
  • Een historische studie over de tuinen van het Museum Van Buuren;
  • Het archeologisch onderzoek van een woning in de Vijfhoek;
  • Opmetingstechnieken gebruikt bij het onderzoek van de Eerste omwalling;
  • Het herstel van de wintertuin van het Hotel Metropole in haar oorspronkelijke toestand;
  • De restauratie van de Luchtvaarthal van het Koninklijk Legermuseum;
  • De reconstructie naar oorspronkelijk model van het schrijnwerk van een appartementsgebouw van Willy Van der Meeren;
  • De identificatie en reproductie van het wandtextiel van de salon in het Hotel Van Eetvelde.
2011 978-2-93045-772-7 166 20,00
De Villa Empain De Villa Empain Geschiedenis en restauratie 2009 Collectief

Ook beschikbaar in het Engels (ISBN 978-2-93045-750-5 - papieren versie uitgeput)

2009 D/2009/6860/022 978-2-93045-749-9 192 39,00
Hotel Aubecq - Victor Horta Hotel Aubecq - Victor Horta Geschiedenis en restauratie 2011 Collectief Onder de wetenschappelijke begeleiding van Guy Conde Reis 2011 978-2-93045-770-3 141 29,00
De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Zavelkerk De Onze-Lieve-Vrouw-ten-Zavelkerk Geschiedenis en restauratie 2001 Collectief Onder de wetenschappelijke begeleiding van: Françoise Boelens-Sintzoff en Anne-Sophie Walazyc 2001 D/2004/6860/022 247 45,00
De Sint-Hubertusgalerijen De Sint-Hubertusgalerijen Geschiedenis en restauratie 1998 Collectief Onder de wetenschappelijke begeleiding van Guy Conde Reis 1998 D/1998/6860/010 184
Brussel beschermde Monumenten en Landschappen Brussel beschermde Monumenten en Landschappen Beschermde monumenten en landschappen 1 M.-N. Neven F. Jurion B. Schoonbroodt

Herdruk 2005  

1994 2-9600502-1-5 NC
Brussels Hoodstedelijk Gewest Gevrijwaarde Monumenten en Landschappen Brussels Hoodstedelijk Gewest Gevrijwaarde Monumenten en Landschappen Beschermde monumenten en landschappen 2 Collectief

 co-editie Brussels Hoofdstedelijk Gewest / Mardaga

1999 2-87009-705-0 NC
Brussels Hoodstedelijk Gewest Beschermde Monumenten en Landschappen 1998-2003 Brussels Hoodstedelijk Gewest Beschermde Monumenten en Landschappen 1998-2003 Beschermde monumenten en landschappen 3 E. Dubuisson L. Eggericx

co-editie Brussels Hoofdstedelijk Gewest / La Renaissance du Livre
Verdeling: La Renaissance du Livre

 

2003 2-8046-0837-9 NC
Rond de eerste stadsomwalling Rond de eerste stadsomwalling Archeologie in Brussel 4 Collectief

In co-editie met de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Tweetalige uitgave.

2001 360 20,00
De Rijke Klarenwijk: van Priemspoort tot klooster De Rijke Klarenwijk: van Priemspoort tot klooster Archeologie in Brussel 1 Alexandra De Poorter

In co-editie met de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis en Kerkfabriek O.-L.-V. ter Rijke-Klaren.

1995 D/1995/0550/3 216
Brouwerijen in de Sint-Katelijnenwijk Brouwerijen in de Sint-Katelijnenwijk Archeologie in Brussel 2 Sylvie Degré

In co-editie met de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis

1995 D/1995/0550/9 214 10,00
Middeleeuwse ambachten en stedelijk wonen Middeleeuwse ambachten en stedelijk wonen Archeologie in Brussel 3 Anya Diekmann Eenmansstraat en Oud Korenhuis

In co-editie met Institut de Gestion de l'Environnement et d'Aménagement du Territoire

1997 D/1997/6760/7 158 10,00
Fouille préventive sur le site du Neckersgat à Uccle Fouille préventive sur le site du Neckersgat à Uccle Archeologie in Brussel 5 Sylvie Byl Céline Devillers Nicolas Paridaens

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs

2013 D/2013/6860/016 28 1
Archeologische Interventie in de Trapstraat in Brussel Archeologische Interventie in de Trapstraat in Brussel Archeologie in Brussel 6 Britt Claes

De Trapstraat is gelegen binnen de Brusselse Vijfhoek, binnen het traject van de voormalige 13eeeuwse stadsomwalling. Het archeologisch onderzoek vond plaats ter hoogte van nr. 34 (kadaster: sectie A, 4e blad, nr. 1363b), het laatste huis in de straat tot het werd afgebroken in november 2009. Het perceel nr. 34 maakt samen met de parking ten noordwesten ervan deel uit van een nieuwbouwproject dat voorziet in de aanleg van een ondergrondse parkeergarage en een kantoorgebouw. De overige huizen van de straat werden enkele decennia eerder met de grond gelijk gemaakt voor de oprichting van kantoorgebouwen.

2014 D/2014/6860/010 25 1
Archeologische evaluatie van de Gésusite Sint-Joost-ten-Node Archeologische evaluatie van de Gésusite Sint-Joost-ten-Node Archeologie in Brussel 7 Britt Claes

De site van de ‘Gesu’ is gelegen ten noordoosten van Brussel op het grondgebied van de gemeente Sint-Joost-ten-Node. Het voormalig 19e-eeuwse Jezuïetenklooster bevindt zich ter hoogte van het vierkante huizenblok dat omgeven wordt door de Koningsstraat, de Dwarsstraat, de Staartsterstraat en de Brialmontstraat. Het gebouwencomplex bestaat uit een kerk en twee kloostervleugels. De kerk, waarvan de gevel in art décostijl is uitgewerkt, geeft uit op de Koningsstraat. De ingang van het klooster bevindt zich aan de Dwarsstraat (nr. 2).

2010 D/2014/6860/026 27 1
Archeologische en Pedologische Evaluatie van de Neolithische Site (Bosvoorde-Vijvers) Twee Bergenlaan in Watermaal-Bosvoorde Archeologische en Pedologische Evaluatie van de Neolithische Site (Bosvoorde-Vijvers) Twee Bergenlaan in Watermaal-Bosvoorde Archeologie in Brussel 10-4 Bart Vanmontfort Els Meirsman Roger Langohr

Voorafgaandelijk aan het doorvoeren van een beheersplan voor de beschermde site Bosvoorde-Vijvers, werd in opdracht van de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een archeologische en pedologische evaluatie uitgevoerd. Het veldwerk werd uitgevoerd van april tot juni 2011. Dit veldwerk omvatte drie deelonderzoeken: (1) het plaatsen van gutsboringen over de gehele site, om de bodemgesteldheid nauwkeurig in kaart te brengen, (2) het plaatsen van edelmanboringen verspreid over de site in een minder dicht grid, tot in de top van de prequartaire afzettingen om het inzicht in de diepere stratigrafische sequentie te vergroten en (3) het graven van proefputten van telkens een vierkante meter groot op locaties die de typische bodem opbouw en/of archeologische indicatoren hebben aangetoond in de gutsboringen. Daarnaast werd een deel van de sleuf die in de jaren 1970 door de Nationale Dienst voor Opgravingen (onder leiding van F. Hubert) werd gegraven doorheen de zuidwestelijke wallen en grachten van het neolithisch aardwerk, gedeeltelijk opnieuw uitgegraven en bestudeerd.

2011 D/2015/6860/016 108 1
Rapport d’identification d’essence de bois rue des Pierres n°36 à Bruxelles Rapport d’identification d’essence de bois rue des Pierres n°36 à Bruxelles Archeologie in Brussel 9-4 Armelle Weitz Philippe Gerrienne

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

In het kader van een dendrochronologisch onderzoek (november 2012) van het dakgebinte van de Steenstraat 36 te Brussel (november 2012), werd na metingen van de jaarringen microscopisch onderzoek uitgevoerd op een houtstaal. Hieruit bleek dat het ging om de een Pinus sp. en meer specifiek om een Pinus Silvestris L. of een Pinus mugo Turra, anatomisch gezien niet van elkaar te onderscheiden. De omvang van het hout binnen de constructie, laat vermoeden dat het om een Pinus Silvestris gaat, ten nadele van de – in bergachtige streken voorkomende – Pinus mugo Turra.

2013 D/2015/6860/012 7 1
Fouille préventive quai aux Barques n°5 à Bruxelles Fouille préventive quai aux Barques n°5 à Bruxelles Archeologie in Brussel 8 Véronique Moulaert Olivia De Staercke

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs

2011 59 1
Fouille préventive rue des Pierres n° 18 à 36 et rue Henri Maus n° 33 à 47 à Bruxelles Fouille préventive rue des Pierres n° 18 à 36 et rue Henri Maus n° 33 à 47 à Bruxelles Archeologie in Brussel 9-1 Constantin Pion

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2010 43 1
Étude du bâti des maisons rue des Pierres n° 18-20, 32, 34 et 36 à Bruxelles Étude du bâti des maisons rue des Pierres n° 18-20, 32, 34 et 36 à Bruxelles Archeologie in Brussel 9-2 Patrice Gautier

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2012 35 1
Rapport d’analyse dendrochronologique rue des Pierres n° 32 et 36 à Bruxelles Rapport d’analyse dendrochronologique rue des Pierres n° 32 et 36 à Bruxelles Archeologie in Brussel 9-3 Patrick Hoffsummer Christophe Maggi Armelle Weitz

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2011 17 1
Évaluation archéologique du site néolithique (Boitsfort-Étangs) avenue des deux montagnes à Watermael-Boitsfort Évaluation archéologique du site néolithique (Boitsfort-Étangs) avenue des deux montagnes à Watermael-Boitsfort Archeologie in Brussel 10-1 Sylvianne Modrie

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2010 11 1
Fouille archéologique sur le site néolithique (Boitsfort-Étangs) avenue des deux montagnes à Watermael-Boitsfort Archeologie in Brussel 10-2 Sylvie Byl Yannick Devos Fanny Martin Michel Fourny Nicolas Paridaens

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2010 41 1
Étude archéopédologique sur le site néolithique (Boitsfort-Étangs) avenue des deux montagnes à Watermael-Boitsfort Étude archéopédologique sur le site néolithique (Boitsfort-Étangs) avenue des deux montagnes à Watermael-Boitsfort Archeologie in Brussel 10-3 Yannick Devos Roger Langohr

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs.

2011 17 1
Anderlecht Anderlecht Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 8 Yves Cabuy Stéphane Demeter met bijdrage van Michel de Waha

kaarten in bijlage

1994 D/1994-0550-23 192
Sint-Agatha-Berchem Sint-Agatha-Berchem Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 1 Yves Cabuy Stéphane Demeter Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1992 D/1992/0550/13 47 1
Sint-Lambrechts-Woluwe Sint-Lambrechts-Woluwe Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 2 Yves Cabuy Stéphane Demeter Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1992 D/1992/0550/14 95 1
Ukkel Ukkel Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 3 Yves Cabuy Stéphane Demeter Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1993 D/1992/0550/16 151 1
Vorst Vorst Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 4 Yves Cabuy Stéphane Demeter Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1993 D/1992/0550/15 67 10,00
Jette Jette Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 5 Patricia Blanquart Yves Cabuy Stéphane Demeter

kaarten in bijlage

1994 D/1994/0550/7 95
Sint-Joost-ten-Node Sint-Joost-ten-Node Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 6 Yves Cabuy Stéphane Demeter met de medewerking van Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1994 D/1994/0550/14 55 10,00
Etterbeek Etterbeek Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 7 Yves Cabuy Stéphane Demeter met de medewerking van Françoise Leuxe

kaarten in bijlage

1994 D/1994/0550/16 59 10,00
Watermaal-Bosvoorde Watermaal-Bosvoorde Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 9 Yves Cabuy Stéphane Demeter met de medewerking van Françoise Leuxe met bijdrage van Roger Langhor

kaarten in bijlage

1994 D/1994/0550/28 99 10,00
Brussel / Vijfhoek, Archeologisch potentieel Brussel / Vijfhoek, Archeologisch potentieel Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 10.1 Yves Cabuy Stéphane Demeter

kaart in bijlage

1995 D/1995/0550/6 58
Brussel / Vijfhoek, Archeologische ontdekkingen Brussel / Vijfhoek, Archeologische ontdekkingen Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 10.2 Yves Cabuy Stéphane Demeter met de medewerking van Alexandra de Poorter met de bijdragen van Claire Dumortier Chantal Fontaine 1997 D/1997/6860/1 263 10,00
Koekelberg Koekelberg Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 11 Yves Cabuy Stéphane Demeter

kaarten in bijlage

1995 D/1995/0550/28 45 10,00
Brussel / Noord-Oostwijk Brussel / Noord-Oostwijk Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 12 Yves Cabuy Stéphane Demeter

kaarten in bijlage

1997 D/1997/6860/5 56 10,00
Sint-Gillis Sint-Gillis Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 13 Alain Guillaume Marc Meganck

Deze atlas van de archeologische ondergrond van de gemeente Sint-Gillis kwam tot stand door de samenwerking van de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Hij reikt niet alleen een inventaris en een studie van het gevonden materiaal aan maar ook een lijst van archeologische vindplaatsen. Daartoe behoort een reeks middeleeuwse en postmiddeleeuwse sites zoals de kasteelhoeve van Bethlehem, het fort van Monterey, de windmolens aan De Bareel of de Hydraulische machine op het Bronnenterrein. Naast deze archeologische en historische gegevens wordt het belang van het natuurlijk milieu in interactie met de menselijke activiteiten onder de aandacht gebracht. Aangezien alle informatie werd gekarteerd, kan dit werk ook ais hulpinstrument worden gebruikt om archeologische interventies te verkrijgen in het raam van steden­ bouwkundige projecten.

2004 D/2004/6860/008 96 10,00
Sint-Pieters-Woluwe Sint-Pieters-Woluwe Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 14 Alain Guillaume Marc Meganck

Deze atlas van de archeologische ondergrond van de gemeente Sint-Pieters-Woluwe kwam tot stand door de samenwerking van de Directie Monumenten en Landschappen en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. H ij reikt niet alleen een inventaris en een studie van het gevonden materiaal aan maar ook een lijst van archeologische sites. De paleolithische bifaciaal van het Montgomeryplein en de vele voorwerpen aangetroffen in Stokkel (voornamelijk van het Neolithicum tot de Romeinse periode) getuigen van de vroegste bewoning op dit grondgebied. Voor de middeleeuwse en post-middeleeuwse periode telt men onder meer drie belangrijke hoeves in de gehuchten Bemel, Stokkel en Bovenberg. Naast deze archeologische en historische gegevens wordt het belang van het natuurlijk milieu in interactie met de menselijke activiteiten onder de aandacht gebracht. Aangezien alle informatie werd gekarteerd, kan dit werk ook als hulpinstrument worden gebruikt om archeologische interventies te verkrijgen in het kader van stedenbouwkundige projecten.

 

2004 D/2004/6860/012 119 10,00
Elsene Elsene Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 15 Alain Guillaume Marc Meganck met bijdragen van Ann Degraeve Philippe Sosnowska

Deze atlas van de archeologische ondergrond van de gemeente Elsene kwam tot stand door de samenwerking van de Directie Monumenten en Landschappen en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Hij reikt niet alleen een inventaris en een studie van het gevonden materiaal aan maar ook een lijst van archeologische sites. We krijgen te maken met alle grote stappen van de menselijke evolutie. Het onderzochte grondgebied heeft enkele paleontologische overblijfselen ouder dan 100 000 jaar prijsgegeven, naast enkele neolithische, Romeinse en Merovingische resten. Een groot aantal vindplaatsen dateren van de middeleeuwse en postmiddeleeuwse tijden: van Opper­ Elsene tot het gehucht Boendael via de oude dorpskern bij de Vijvers Van Elsene, de oude cisterciënzerabdij Ter Kameren of Ten Bosch. Naast deze archeologische en historische gegevens wordt het belang van het natuurlijk milieu in interactie met de menselijke activiteiten onder de aandacht gebracht. Aangezien alle informatie wordt gekarteerd, kan dit werk ook ais hulpinstrument worden gebruikt om archeologische interventies te verkrijgen in het kader van stedenbouwkundige projecten.

2005 D/2005/6860/006 978-2-96005-025-7 136 10,00
Schaarbeek Schaarbeek Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 16 Alain Guillaume Marc Meganck met bijdrage van Claire Dumortier

De atlas van de archeologische ondergrond van de gemeente Schaarbeek kwam tot stand door de nauwe samenwerking tussen de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Hij reikt niet alleen een inventaris en een studie van het gevonden materiaal aan maar ook een lijst van archeologische sites. De eerste getuigen van menselijke activiteit in Schaarbeek gaan terug tot het Mesolithicum en het Neolithicum. Verschillende vindplaatsen dateren uit de Eerste IJzertijd en vooral uit de Romeinse periode met twee rijke graven, ontdekt ter hoogte van de Haachtsesteenweg. Voor de middeleeuwse en post-middeleeuwse periode tellen we voornamelijk vier woonkernen die ontstaan rondom de oude Sint­ Servaeskerk, bij de Voorde, in het gehucht Helmet en in Linthout. Naast deze archeologische en historische gegevens wordt het belang van het natuurlijk milieu in interactie met de menselijke activiteiten onder de aandacht gebracht. Aangezien alle informatie wordt gekarteerd, kan dit werk ook ais hulpinstrument worden gebruikt om archeologische interventies te verkrijgen in het kader  van stedenbouwkundige projecten.

2006 D/2006/6860/008 978-2-93045-701-7 142 10,00
Sint-Jans-Molenbeek Sint-Jans-Molenbeek Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 17 Alain Guillaume Marc Meganck met bijdrage van Paulo Charruadas

Deze atlas, gewijd aan Sint-Jans­Molenbeek, werd gerealiseerd in het kader van een nauwe samenwerking tussen de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Deze atlas geeft een inventaris van de archeologische sites evenals een studie van de vondsten binnen het Molenbeeks grondgebied. Alhoewel men enkele sites heeft gevonden uit de Prehistorie (Neolithicum,) is de belangrijkste vondst tot op heden een waterput en twee graven uit de Romeinse tijd op het Laekenveld. Het grootste deel van de archeologische sites die werden opgetekend hebben evenwel betrekking op de Middeleeuwen en de Moderne Tijd. Deze laatste zijn verspreid over verschillende zones, rond de Gentsesteenweg, de omgeving van de Sint-Jan-Baptistkerk, in de nabijheid van de kasteelhoeve Karreveld of nog in de gehuchten Beekkant en Moortebeek. Tenslotte omvat dit werk een reeks syntheses (natuurlijke omgeving, archeologie en geschiedenis) maar ook aanbevelingen die, in de toekomst , een aangepast beheer zullen mogelijk maken van de verschillende gerepertorieerde archeologische zones.

2007 D/2007/6860/006 978-2-93045-712-3 141 10,00
Evere Evere Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 18 Alain Guillaume Marc Meganck

Dee atlas van de archeologische ondergrond van de gemeente Evere is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. De meeste van de geïnventariseerde sites van Evere dateren uit de middeleeuwse en de postmiddeleeuwse periode. Archiefbronnen vanaf de 12de eeuw getuigen van het ontstaan van het dorp Evere op de rechteroever van de Zenne. Het oude centrum - laag-Evere - ontwikkelde zich rond de Sint-Vincentiuskerk. Hier konden o.m. het kasteel van de heren van Evere, de pastorie, een brouwerij, een tiendenschuur, een herberg, verschillende hoeves en een buitenhuis worden gelokaliseerd. De Haachtsesteenweg vormde lange tijd de grens van het woongebied. Ten zuiden van deze steenweg lagen een leprozenhuis en de Sint­ Vincentiuskapel. Hoog-Evere, ten zuiden van de Haachtsesteenweg, bestond nog tot het einde van de 19de eeuw uit weiland en velden. Desondanks bevinden zich in de buurt van het vroegere tracé van de Leuvensesteenweg enkele middeleeuwse sites (jachthuis, terechtstellingsplaatsen).
Deze Atlas biedt niet enkel een plaatsbepaling en een beschrijving van de archeologische sites, maar ook enkele syntheses (natuurlijk , archeologisch en historisch kader) en aanbevelingen. Deze zullen richtinggevend zijn bij de bepaling van het beheer van de geïnventariseerde archeologische zones.

2008 D/2008/6860/008 978-2-93045-722-2 94 10,00
Brussel / Louizawijk Brussel / Louizawijk Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 19 Alain Guillaume Marc Meganck met bijdrage van Ann Degraeve

Deze atlas is gewijd aan de Louizawijk en is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofstedelijk Gewest en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. De Louizawijk maakt deel uit van de stad Brussel en omvat de Louizalaan en haar onmiddellijke omgeving, het Terkamerenbos evenals de Rooseveltlaan en een deel van de Solbosch. De atlas biedt een exhaustieve inventaris van de gekende archéologische documentatie over di deel van Brussel. De meeste van de sites dateren uit de middeleeuwen of uit de moderne tijd. Het gaat om vooruitgeschoven verdedigingswerken van de tweede stadsomwalling, de site De Cluyse, dat achtereenvolgens als kluizenaarswoning en als buitenhuis dienst deed, het gehucht Den Verkeerden Haan en de Terkamerenabdij, een van de best bewaarde kloostergehelen in het Brussels Gewest. Ten slotte vindt u in deze uitgave syntheses (natuurlijke omgeving, geschiedenis en archeologie) en aanbevelingen op basis waarvan de geïnventariseerde archeologische gebieden op gepaste wijze kunnen worden beheerd.

2009 D/2009/6860/011 978-2-93045-740-6 126 10,00
Ganshoren Ganshoren Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 20 Marc Meganck Alain Guillaume

Dit 20e deel van de Atlassen van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel is aan Ganshoren gewijd. Het is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen de Directie Monumenten en Landschappen en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. De meeste geïnventariseerde archeologische sites dateren uit de middeleeuwen of uit de moderne tijd. Vanaf 1112 komt het dorp Ganshoren in de archiefbronnen voor: het ontstaat rond een kapel die aan Sint-Maarten is gewijd. Daar bevond zich o.m. een oude boerderij - het Vlierhof – en een tiendschuur. Niet ver van de dorpskern lagen verschillende landbouwbedrijfjes: de zogenaamde Pampoel, een reeks kleine boerderijtjes rond de M. Demesmaekerstraat, en Heideken, een herberg-hoeve ter hoogte van de Eeuwfeestsquare. Het kasteel de Rivieren, tussen het dorpscentrum en de vallei van de Molenbeek, vormt een van de meest opmerkelijke sites. Opgravingen wijzen op zijn bestaan vanaf de 12de eeuw. Het ontwikkelde zich rond een 13de-eeuwse vestingtoren, waar verschillende vleugels tegenaan werden gebouwd (15de-19de eeuw). Behalve een inventaris van de archeologische sites en opgravingen, biedt dit werk syntheses (natuurlijk kader, geschiedenis) en een reeks aanbevelingen die de aandacht
vestigen op de verschillende types van archeologische zones (bewaard, beschermd of vernield) en op hun beheer in de toekomst.

2009 D/2009/6860/016 978-2-93045-745-1 77 10,00
Oudergem Oudergem Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 21 Marc Meganck Alain Guillaume met bijdragen van Sylvianne Modrie Stephan Van Bellingen 2010 D/2010/6860/008 978-2-93045-749-9 200 10,00
Brussel / Haren Brussel / Haren Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 22 Marc Meganck Alain Guillaume

De vroegere gemeente Haren werd in 1921 bij de stad Brussel geannexeerd. De oudste archeologische vondst op haar grondgebied was een harpoen in hertengewei uit het Mesolithicum. Het grootste deel van de vindplaatsen dateert echter uit de middeleeuwen en uit de nieuwe tijd. Het bestaan van het dorp wordt bevestigd vanaf de 11de eeuw. Haren ontwikkelde zich op de zogenaamde Harenberg, niet ver van de samenvloeiing van de Zenne en de Woluwe. Vlakbij de Sint-Elisabethkerk lagen de pastorie, een brouwerij, boerderijen en een godshuis. In de dorpskern of in de rand ervan stonden ook meerdere buitenhuizen of kastelen: Ter Elst, Flodrop, Cortenchach en de Campagne Renson. Ten slotte noteren we enkele hydrografische werken op het kanaal van Willebroek en op de Zenne: het aquaduct Drie Gaten, de Sint-Michielsmolen, de sluizen De Ark en Den Ham. Haren bezit vandaag, ondanks de industrialisatie en de ontwikkeling van de spoorweg in de 19de en 20de eeuw, een rijk archeologisch en architecturaal potentieel, zoals blijkt uit de boerderij Castrum en haar opmerkelijke portaaldonjon uit het einde van de 13de eeuw. Deze Atlas biedt niet enkel een plaatsbepaling en een beschrijving van de archeologische sites, maar ook een aantal syntheses (natuurlijk, archeologisch en historisch kader) en aanbevelingen. Deze zullen richtinggevend zijn bij de bepaling van het beheer van de geïnventariseerde archeologische zones.

2010 D/2010/6860/020 978-2-93045-760-4 96 10,00
Brussel / Neder-Over-Heembeek Brussel / Neder-Over-Heembeek Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 23 Marc Meganck Alain Guillaume

De oude gemeente Neder-Over-Heembeek is ontstaan in 1814 uit de samenvoeging van twee naburige dorpen. Sinds 1921 maakt ze deel uit van Brussel-stad. Neder-Heembeek lag rond de Sint-Pieterskerk, waarvan nog enkel de romaanse toren overblijft. Het ouderlingentehuis (De Kluis), dat in 1487 tegenover het heiligdom werd opgetrokken, vormt tot op vandaag een opmerkelijk voorbeeld van Brabantse burgerlijke architectuur. De dorpskern telde ook een herenwoning: het kasteel van Meudon, waarvan de inkompaviljoenen bewaard bleven. Naar het kanaal van Willebroek toe, dat in 1561 in gebruik werd genomen, lagen enkele herbergen (Versailles, Marly, ...) voor de wandelaars die van Brussel kwamen. Neder-Heembeek telde ook enkele boerderijen, zoals het hof van Wolumont of dat van Craeyenhoven in Ransbeek waar ooit de Sint-Lendrikskapel en het kasteel van Moriensart stonden. In het centrum van Over-Heembeek stond de Sint-Niklaaskerk. In dit dorp bevonden zich ook de pastorie, Beyaerd genaamd, een watermolen, een buitenhuis en een groot landbouwbedrijf, de boerderij Den Bels, het laatste complex van die soort dat op het grondgebied van Brussel-stad bewaard bleef. Deze Atlas biedt niet enkel een plaatsbepaling en een beschrijving van de archeologische sites, maar ook een aantal syntheses en aanbevelingen. Deze zullen richtinggevend zijn bij de bepaling van het beheer van de geïnventariseerde archeologische zones.

2011 978-2-93045-766-6 119 10,00
Brussel / Laken Brussel / Laken Atlas van de archeologische ondergrond van het Gewest Brussel 24 Marc Meganck Alain Guillaume

Sinds 1921 is de voormalige gemeente Laken toegevoegd aan het grondgebied van de Stad Brussel. De sites en archeologische ontdekkingen die in deze Atlas in kaart gebracht zijn, vertegenwoordigen de periodes vanaf de prehistorie tot de 18de eeuw. De oudste ontdekking dateert uit het paleolithicum, en daarnaast werden er ook enkele vondsten uit het neolithicum aangetroffen. Opvallend voor Laken is ook het grote aantal sites uit de Romeinse periode, zoals de villa’s van Hoogleest en Stuyvenberg. De middeleeuwse dorpskern ontwikkelde zich rond de oude Onze-Lieve-Vrouwkerk waarvan alleen nog het koor overblijft. Voor het ancien régime werden er meer sites geregistreerd: kastelen, molens, hoeves, bierhuizen en herbergen. Naast het eigenlijke dorp omvatte Laken eveneens verschillende gehuchten: Drootbeek, Osseghem, Cauweghem, Ter Plast, Hoogleest en Nederleest. De omgeving van het Willebroekkanaal was lange tijd een geliefkoosde wandelbestemming bij de Brusselse adel en bourgeoisie, waarna ze uitgroeide tot een vooraanstaand economisch centrum. Het grondgebied van Laken is erg groen, ondermeer door de aanwezigheid van een groot publiek park en het koninklijk domein waar overigens diverse archeologische zones geïdentificeerd werden. Naast de plaatsaanduiding en historiek van de verschillende sites, bevat dit volume ook een reeks syntheses en aanbevelingen, om het archeologisch erfgoed optimaal te beheren in de toekomst.

2012 978-2-93045-776-5 143 10,00
Cultusgebouwen Cultusgebouwen Tijdschrift Erfgoed Brussel 13

Onder de titel “Cultusgebouwen”, snijdt het 13de nummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel het thema van een erfgoed aan dat in volle mutatie is en overal aanwezig in de stad. Net als in de meeste andere Europese stedelijke agglomeraties, vormen cultusgebouwen een belangrijk onderdeel van het bouwkundig erfgoed van het Brussels gewest.

Door hun aanwezigheid en hun inplanting zijn zij meestal bepalend voor het uitzicht van de wijken waartoe zij behoren. Vaak zijn het stedenbouwkundige bakens die het stadsbeeld mee vormgeven. De beredeneerde inventaris aangevuld met fotoreportages en een nieuwe cartografie, maakt het mogelijk om deze zeer sterke stedelijke aanwezigheid objectief aan te tonen. Vandaag staan vragen zoals het onderhoud of zelfs de renovatie of restauratie, maar ook de bestemming van deze gebouwen centraal. Hun toekomst maakt deel uit van de uitdagingen van de stad van morgen.

Na dit boeiende dossier volgen twee artikels die aan een opmerkelijk technisch erfgoed van Brussel gewijd zijn. Enerzijds, de oude liften waarvan de technische of esthetische erfgoedwaarde moet kunnen worden beschermd ook bij aanpassingen aan de huidige veiligheidsnormen. Anderzijds, de Parking 58, vrucht van de burgerlijke bouwkunde ten dienste van de auto in het midden van de 20ste eeuw.

2014 978-2-87584-065-3 120 10,00
Geschiedenis en herinnering Geschiedenis en herinnering Tijdschrift Erfgoed Brussel 11-12 Dubbel nummer

Het septembernummer van Erfgoed Brussel is hoofdzakelijk aan het thema van de 26ste Open Monumentendagen, ‘Geschiedenis en Herinnering’, gewijd.

Zo bevat dit nummer enkele bijdragen die de vaak nauwelijks bekende connotaties onthullen die nu eens expliciet, zoals via inscripties en gedenkplaten, dan weer impliciet , bijvoorbeeld door de plaats die ze in het stedelijke landschap innemen, aanwezig zijn. Onroerend erfgoed is altijd betekenisvol. Het materiële is de drager van het immateriële.

De rijkdom van het Brusselse erfgoed binnen eenieders bereik brengen, dat is een van onze belangrijkste regionale opdrachten.

Dit speciaal nummer bevat tevens de gelauwerde foto’s van het Internationaal Fotografisch

Experiment met Monumenten, die in de Sint-Gorikshallen worden tentoongesteld en die hier integraal worden gepubliceerd.

2014 978-2-87584-063-9 160 20,00
Fouille préventive autour de l'église Saint-Denis à Forest Fouille préventive autour de l'église Saint-Denis à Forest Archeologie in Brussel 12-1 De Staercke Olivia Pècheur Fabien

Digitale publicatie van het wetenschappelijk opgravingsrapport in de taal van de auteurs

2016 D/2016/6860/017 24 1
De boom in de stad De boom in de stad onderhoudsboekjes 2013 2013 D/2013/6860/007 36 gratis 1
Houten schrijnwerk Houten schrijnwerk onderhoudsboekjes 2008 Erfgoed en comfort verenigen 2008 D/2008/6860/006 39 gratis 1
Rocailles Rocailles onderhoudsboekjes 2004 2004 D2004/6860/002 15 gratis 1
Glas-in-lood Glas-in-lood onderhoudsboekjes 2002

Onderhoudsboekje

2002 D2002/6860/05 15 gratis 1
Sgraffiti Sgraffiti onderhoudsboekjes 1997 Onderhoudsboekje 1997 D1997/2893/26 11 gratis 1
Metaal Metaal onderhoudsboekjes 1997 1997 D1997/2893/24 9 gratis 1
De gevel De gevel onderhoudsboekjes 1997 1997 D1997/2893/25 7 gratis 1
Hout Hout onderhoudsboekjes 1997 1997 D1997/2893/23 9 gratis 1
Hout en metaal op uw gevel Hout en metaal op uw gevel Informatieboekjes 1999 1999 D1999/6860/07 10 gratis 1
Uw gevel in de kijker Uw gevel in de kijker Informatieboekjes 1999 1999 D1999/6860/06 9 gratis 1
Sgraffiti op uw gevel Sgraffiti op uw gevel Informatieboekjes 1999 1999 D1999/6860/05 8 gratis 1
Internationaal fotografisch Experiment met Monumenten Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 8 Vander Brugghen Brigitte

Rubriek PLUS

2014 14 1
Ateliers, fabrieken en kantoren Ateliers, fabrieken en kantoren Tijdschrift Erfgoed Brussel 15-16 Dubbel nummer

Dit nummer van Erfgoed Brussel is hoofdzakelijk aan het thema van de 27ste Open Monumentendagen, ‘Ateliers, fabrieken en kantoren’, gewijd.

De Raad van  Europa riep 2015 uit tot het jaar van het industrieel en technisch erfgoed. Het Brussels Gewest koos er daarom voor om de Open Monumentendagen aan dit erfgoed te wijden.

Brussel was lange tijd de grootste industriestad van België. Vanaf de jaren 1960 zet de de-industrialisatie echter in en ontwikkelt de dienstensector zich in snelle vaart. De globalisering van de economie maar ook de evolutie van Brussel als hoofdstad van België en Europa liggen aan de basis van deze historische ontwikkeling die het stedelijke landschap sterk bepaald heeft . Van de ateliers en werkplaatsen ingebed in het  oude stadsweefsel tot de grote bedrijven in de kanaalzone, van de langzame transformatie van de Leopoldswijk tot de brutale omwenteling in de Noordwijk, allen  getuigen zij van deze evolutie.
De artikels in dit  themanummer tonen  de rijke verscheidenheid van het industriële en tertiaire erfgoed , analyseren de socio-economische context, maken een stand van zaken op  van het erfgoedbeleid en breken een lans voor verder  wetenschappelijk onderzoek.
 

2015 D/2015/6860/020 978-2-87584-117-9 160 20,00
Wie was Jean-Baptiste Dewin ? Een korte schets Artikels uit Erfgoed Brussel 10-1 Chapelle Carlo R.

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 9 1
Het verleden gezien door een nieuwe bril Artikels uit Erfgoed Brussel 17-1 Degraeve Ann Archeologie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Dossier : Stadsarcheologie

2016 17 1
Een groot domaniaal woud beheren en exploiteren in het pre-industriële tijdperk Artikels uit Erfgoed Brussel 14-1 Charruadas Paulo Het Zoniënwoud, een kapitaal woud?

Dossier : Zoniënwoud

2015 12 1
Het woud en haar aangrenzende zones Artikels uit Erfgoed Brussel 14-2 Meganck Marc Het gebouwde erfgoed van het Zoniënwoud 2015 10 1
De uitzonderlijke waarde van het Zoniënwoud weldra erkend door UNESCO als werelderfgoed? Artikels uit Erfgoed Brussel 14-9 Leroy Isabelle 2015 2 1
Dewin in Brussel in tijd en beeld Artikels uit Erfgoed Brussel 10-2 Paredes Cecilia de Ville de Goyet Alfred

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 11 1
Een originele beeldtaal. Het beschermde oeuvre van Jean-Baptiste Dewin Artikels uit Erfgoed Brussel 10-3 Cordier Françoise

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 13 1
De voormalige kliniek van dokter Verhoogen Artikels uit Erfgoed Brussel 10-4 Muret Muriel Intensieve zorgen vereist

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 9 1
De restauratie van de woning Dewin Artikels uit Erfgoed Brussel 10-5 Metzger Francis Herstel van een verloren identiteit

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 15 1
De paradox van het conserveren. Restauratie en hedendaagse interventies in de eigen woning van architect Dewin Artikels uit Erfgoed Brussel 10-6 Duquesne Stéphane

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 13 1
De woning van Jean-Baptiste Dewin. Een dialoog tussen architectuur, meubilair en ornamenten Artikels uit Erfgoed Brussel 10-7 Baines Bernard Lionnez Hubert

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 11 1
Het oeuvre laten verderleven. De wensdroom van de bouwheren Artikels uit Erfgoed Brussel 10-8 Paredes Cecilia

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 5 1
Dewin : kwetsbaar erfgoed… Artikels uit Erfgoed Brussel 10-9 Chapelle Carlo R.

Dossier : Jean-Baptiste Dewin

2014 9 1
Penitentiair erfgoed. De cellengevangenissen van Sint-Gillis en Vorst Artikels uit Erfgoed Brussel 10-10 Autenne Aurélie Kreutz Michèle

Varia

2014 17 1
Evolutie va n de bebouwing in het Îlot Sacré. Een morfologische studie Artikels uit Erfgoed Brussel 10-11 Cordeiro Paula

Varia

2014 13 1
Oude liften, jong erfgoed Artikels uit Erfgoed Brussel 13-9 Bertrand Jérôme Cheron Céline De uitdagingen van de modernisering

Varia

2014 11 1
Beschermde liften in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Artikels uit Erfgoed Brussel 13-10 Muret Muriel

Varia

2014 3 1
De Parking '58 in Brussel Artikels uit Erfgoed Brussel 13-11 Sterken Sven Stadsvernieuwing in de achteruitkijkspiegel

Varia

2014 13 1
News Artikels uit Erfgoed Brussel 13-12
  • De Gallo-Romeinse Villa van Jette. Een nieuwe ontsluiting
  • Collectie À la Carte : Jette en Ganshoren
2014 3 1
Vrijwaringsmaatregelen Artikels uit Erfgoed Brussel 13-13

Beslissingen genomen door de regering tot 30 september 2014

2014 3 1
Joachim Zinner, bosbeheer en beukenkathedraal (1787-1907) Artikels uit Erfgoed Brussel 14-3 Tirtiaux Blanche Sarton Karim het begin van een mythe

Dossier : Zoniënwoud

2015 13 1
Verborgen onder de bomen. De steentijdsite van Watermaal-Bosvoorde Artikels uit Erfgoed Brussel 14-4 Vanmonfort Bart Devos Yannick Langohr Roger

Dossier : Zoniënwoud

2015 13 1
Landschappen in het Zoniënwoud. Landschapsstudie van het Brusselse gedeelte van het Zoniëngebied Artikels uit Erfgoed Brussel 14-5 Vanwijnsberghe Stéphane Ir. Reinbold Grégory Ir.

Dossier : Zoniënwoud

2015 11 1
De Kunst van het Bouwen De Kunst van het Bouwen Tijdschrift Erfgoed Brussel 3-4 Dubbel nummer

Sinds eind 2011 geeft de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het tijdschrift Erfgoed Brussel uit. Deze publicatie richt zich tot al wie een passie heeft voor erfgoed, zowel Brusselaars als niet-Brusselaars, en wil de diverse facetten van de monumenten en landschappen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aan bod laten komen. Per jaar zullen drie nummers verschijnen (twee gewone nummers en een speciaal nummer).

Het dubbele nummer van september is gewijd aan het thema van de Open Monumentendagen. Verschillende artikels geschreven door specialisten presenteren de kunst van het bouwen vanuit diverse invalshoeken.

2012 D/2012/6860/013 978-2-930457-83-3 159 20,00
Het Hotel Dewez Het Hotel Dewez Tijdschrift Erfgoed Brussel 5

Het Dossier Erfgoed Brussel n° 005 is gewijd aan Hotel Dewez in de Lakensestraat 73-75 in Brussel.

Dit jarenlang verwaarloosde gebouw, dat bij het grote publiek nauwelijks bekend was, is na een grondige restauratie herboren en herbergt nu het Belgisch Museum van Vrijmetselarij.

Er lag twintig jaar tussen de aanvankelijke beschermingsprocedure en de uiteindelijke herbestemming van dit opmerkelijke erfgoedgeheel van het eind van de 18de eeuw.

Als inleiding vroegen we naar de indrukken van de opdrachtgever en de bouwmeester, de belangrijkste partners in het conserveringsproces. Zij waren de initiatiefnemers en drijvende krachten achter het project.

Daarna wordt het huis gesitueerd binnen de lange carrière van Laurent-Benoît Dewez op het einde van de 18 de eeuw in onze streken. Vervolgens getuigen de verslagen van een breed interdisciplinair panel van specialisten, dat aan de restauratie meewerkte onder leiding van de verantwoordelijke architect, van de Diversiteit van erfgoed dat in Hôtel Dewez werd getroffen.

Het onderzoek dat in Hôtel Dewez werd gedaan, liet tevens toe om het corpus van gegevens en competenties te  verrijken, wat nuttig zal zijn voor het onderzoek en de restauratie van andere gebouwen die deel uitmaken van het erfgoed van Brussel en elders. Uit deze inhoudsopgave blijkt ook de vruchtbare samenwerking die de Directie Monumenten en Landschappen in de loop van deze twintig jaar heeft opgebouwd met kwalitatief hoogstaande wetenschappelijke partners. Enerzijds is dat het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium, en dan vooral de Dienst voor onderzoek naar afwerkingen van historische gebouwen, die zich heeft gewijd aan de analyse en de wedersamenstelling van de decoratieve afwerking van de interieurs van Hôtel Dewez. Dit werk heeft eveneens geleid tot de samenstelling van een Inventaris van het behangpapier in het Brussels Gewest, een veelbelovend gemeenschappelijk project op lange termijn, waarmee het Brussels Hoofdstedelijk Gewest aan de spits staat van het Europese onderzoek op dit gebied.

Anderzijds zijn dat de koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, en dan vooral het departement Nationale Archeologie, waarmee binnen de Directie Monumenten en Landschappen Het Archeologisch Laboratorium in Brussel werd opgericht. Het onderzoek dat in Hôtel Dewez werd gedaan en de globale bijdrage die door de archeologie van de architectuur werd geleverd, hebben toegelaten een chronologie van alle verbouwingen op te stellen en de herinnering te bewaren aan de elementen die in de loop van de restauratie moesten verdwijnen.

Ter aanvulling worden in dit nummer enkele andere beschermings-en restauratiedossiers en acties voor de promotie van het erfgoed belicht.

2012 978-2-93045-786-4 127 10,00
Bruxelles, m'as-tu vu ? Bruxelles, m'as-tu vu ? Tijdschrift Erfgoed Brussel 6-7 Dubbel nummer

Het dubbele septembernummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel is helemaal gewijd aan het thema van de Open Monumentendagen. Verschillende artikels geschreven door specialisten benaderen het thema Brussel, M’as-tu vu ? vanuit diverse invalshoeken.

Van het kerkportaal dat het decor vormde van mirakelspelen tot het restaurant waar sprinkhanen en schorpioenen op het menu staan, plaatsen en gewoontes veranderen voortdurend. Maar de behoefte om het mee te maken en erbij te horen is van alle tijden. De artikels in dit dossier bekijken dit socioculturele fenomeen elk op hun eigen manier en leveren zo weer nieuwe inzichten in de ontwikkeling van ons gewest.

978-2-93045-796-3 152 20,00
Industriële architectuur Industriële architectuur Tijdschrift Erfgoed Brussel 8

Het dossier van dit achtste nummer van Erfgoed Brussel is gewijd aan een selectie van industriële bouwwerken. Het gaat om overblijfselen van het rijke industriële verleden van Brussel. Voor sommige grotere gehelen met uitzonderlijke kenmerken werden beschermingsprocedures ingeleid. Andere complexen werden gerenoveerd in het kader van duurzame stedenbouwkundige projecten die bestaande gebouwen integreren in de ontwikkeling van de stad van morgen.

Naast dit dossier wordt het erfgoed van onze stadsbegraafplaatsen belicht, in het bijzonder de grafgalerijen die zo kenmerkend zijn voor de Brusselse necropolen.  Een speciaal aandacht is gericht op twee beschermde gehelen, in Laken en in Sint-Jans-Molenbeek, die momenteel gerestaureerd worden.

Ten slotte laat het archeologisch depot u kennismaken met een heel bijzonder aspect van het dagelijks leven. Het gaat om vondsten die gedaan werden tijdens de preventieve archeologische opgravingen van de laatste twintig jaar in het gewest. Een verzameling kleine voorwerpen geeft een beeld van spellen en speelgoed van weleer.

2013 978-2-87584-051-6 92 10,00
Parken en tuinen Parken en tuinen Tijdschrift Erfgoed Brussel 9

Dit negende nummer van het tijdschrift Erfgoed Brussel, gewijd aan parken en tuinen, wordt hulde gebracht aan het groene erfgoed.

Sinds de oprichting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in 1989 heeft het beleid voor het behoud van de landschappen, parken en tuinen een heel eigen evolutie gekend. Dankzij dit beleid is vandaag meer dan 17% van het gewestelijk grondgebied natuurlijk erfgoed dat intact gehouden wordt en opgewaardeerd. Dit onderstreept nogmaals de reputatie van groene hoofdstad die het Brussels Gewest heeft.

Het beheer van het groene erfgoed omvat talrijke facetten, gaande van de restauratie van historische parken en siertuinen tot het onderhoud van opmerkelijke bomen, grootschalige herinrichtingswerken, maar ook de begeleiding van de grote evenementen die het ritme bepalen van het culturele leven in onze hoofdstad.

Sinds enkele jaren voegt zich bij dit erfgoedkundig beheer ook een streven om de ecologische en biologische waarde van bepaalde landschappen te doen erkennen vanuit het oogpunt van de biodiversiteit en natuurbescherming.

Het Gewest zet zich dan ook in om de bescherming van het erfgoed hand in hand te doen gaan met de bescherming van de natuur, opdat het natuurlijke en groene erfgoed van het Gewest, dat onmisbaar is voor de leefkwaliteit van de Brusselaars, op voorbeeldige wijze benut zou worden.

2013 978-2-87584-052-3 132 10,00
Jean-Baptiste Dewin Jean-Baptiste Dewin Tijdschrift Erfgoed Brussel 10

Het tiende nummer van Erfgoed Brussel is gewijd aan het architecturale oeuvre van Jean-Baptiste Dewin. De aanleiding hiervoor is tweevoudig: de restauratie van Dewins eigen woning in de Molièrelaan 151 en de ‘ontdekking’ en bescherming van de miskende en met sloop bedreigde kliniek van dokter Verhoogen in Sint-Joost-ten-Node.

Deze twee gevallen – uitersten op het vlak van beheer en behoud van onroerend erfgoed – zijn exemplarisch voor de opdracht van de Directie Monumenten en Landschappen. Het zijn dan ook uitgerekend de erfgoedactoren en dossierbeheerders die u meenemen op het terrein om kennis te maken met het uitgebreide oeuvre van Dewin. Tot nu toe bestond er alleen maar aandacht voor zijn ziekenhuisarchitectuur. Nochtans zijn in talrijke Brusselse gemeenten huizen te vinden die met hun stenen uilen, pelikanen in gekleurd glas, pauwen, spinnen, libellen of rammen in mozaïek, smeedijzeren vlinders, merkwaardige portieken of sober bewerkte hekken discreet de signatuur van hun ontwerper verraden.

Na dit boeiende dossier volgt een artikel dat de gevangenissen van Sint-Gillis en Vorst belicht vanuit een historisch en patrimoniaal perspectief en een tweede dat een nieuw licht werpt op de wijk van het Îlot Sacré rond de Grote Markt. 

2014 978-2-87584-059-2 128 10,00
Plus Artikels uit Erfgoed Brussel 11-12 - 9

Dit bestand omvat verschillende kleine artikels gepubliceerd onder de titel PLUS :

  • 14-18: Oorlog op tablets
  • Brussel - 1000 jaar geschiedenis in verhalen
  • Brussel, de oorlog herdacht (1914-2014)
  • Vijf historische herdenkingsmonumenten
2014 5 1
Brussel, groene stad, stad vol natuur Artikels uit Erfgoed Brussel 9-1 Kempeneers Serge

Dossier : Parken en tuinen

 

2013 22 1
De Inventaris van de merkwaardige bomen Artikels uit Erfgoed Brussel 9-2 Leclercq Catherine Campanella Bruno Een instrument om ons bomenerfgoed te beschermen

Dossier : Parken en tuinen

 

2013 18 1
Archieven en landschapsarchitectuur Articles Bruxelles Patrimoines 9-3 Hennaut Eric Een groene wandeling door de René Pechère bibliotheek

Dossier : Parken en tuinen

2013 18 1
De pittoreske tuin van het Museum van Buuren Artikels uit Erfgoed Brussel 9-4 Sauvat Anne-Marie Tussen tuinbouw en natuurlijk decor

Dossier : Parken en tuinen

2013 34 1
De restauratie van het Josaphatpark in Schaarbeek Artikels uit Erfgoed Brussel 9-5 de Villenfagne Nicolas Een hindernissenparcours?

Dossier : Parken en tuinen

2013 12 1
Het fonds Hobé in de Archives d'Architecture Moderne Artikels uit Erfgoed Brussel 9-6 Balau Raymond Wat verbergen de leemtes ?

Dossier : Parken en tuinen

2013 28 1
Thurn en Taxis Thurn en Taxis Brussel, stad van kunst en geschiendenis 55 Richard Kerremans

Elke Brusselaar is zonder twijfel vertrouwd met het indrukwekkende silhouet van het Koninklijk Pakhuis en het omliggende geheel van industriële gebouwen die samen de historische site van Thurn en Taxis vormen. Vandaag is zij bij de meesten gekend door de vele evenementen die er plaatsvinden. Met de systematische restauratie en herbestemming van alle historische gebouwen en de constructie van nieuwe neemt zij een steeds belangrijker plaats in socio-culturele en socio-economische leven van het Brussels Gewest.

Deze nieuwe publicatie in de reeks ‘Brussel, Stad van Kunst en Geschiedenis’ belicht haar lange ontstaansgeschiedenis en de hoofdrol die ze gespeeld heeft in economische groei van het land als draaischijf van onze nationale en internationale handelsactiviteiten. Ze staat stil bij de bouwkundige kwaliteiten en het technisch vernuft van de gebouwen die het tot industrieel erfgoed van wereldniveau maakt. Er is ook aandacht voor de dagelijkse werking van het complex en voor haar invloed op de ontwikkeling van de wijk rondom.

Deze publicatie biedt de lezer een rijk arsenaal aan historische documenten, plannen en tekeningen, origineel fotomateriaal en interessante eigentijdse commentaren

PDU

2017 D/2017/6860/003 978-2-87584-141-4 48 7,50 1

Dossier : Stadsarcheologie

Dossier : Stadsarcheologie

Dossier : Stadsarcheologie